«Әлихан Бөкейхан атындағы №76 ЖББОМ КММ»

           Оқушылардың тіршілік әрекетінің

қауіпсіздік ережелері

қауіпсіздік бойынша оқушыларға

                                       нұсқамалықтарды тіркеу журналы                                                                          

Қарағанды 2022

2022-2023 оқу жылындағы 10 «Ә»- сынып оқушыларының қауіпсіздік ережелер нұсқамалары

№	Оқушының аты-жөні	Нұсқаманың өткізілген айы-күні						Нұсқаманың тақырыбы	Мұғалімнің қолы
1	Ахмедяров Ерасыл Бекұлы
2	Бадильбекова Гулсим Муратовна
3	Бабагулова Айнара Мержановна
4	Елеуова Ақмарал Айбековна
5	Ермекбаев Олжас Оразбекович
6	Ербаева Аяулым Сагатовна
7	Құнанбай Әлия Медетқызы
8	Қысметоллақызы Айзере
9	Крикпаева Жазира Нургазиевна
10	Крыкбаева Айшабибі
11	Карбаева Мадина Мерекеқызы
12	Серік Толғанай Ерланқызы
13	Серікбай Анеля Қалдыбайқызы
14	Сырымқызы Диана
15	Төлеген Жәнел Төлегенқызы
16	Онгарбаева Сулувхан Бахытқызы
17	Шохатай Жарқын Самарханұлы

                                                                                           

Сынып жетекшісі: Есентаева Г.Б

Жолда жүру ережесі

Қауіпсіздік бұрышы

 

ҚҰРМЕТТІ ОҚУШЫЛАР

 Өмірден қымбат еш нәрсе жоқ, өйткені өмірде бәрі бар. Қазіргі заманда өмір ең қымбат байлық болып келеді. Адамның ең негізгі мақсаты ол - өмірді сақтап қалу.

Көп жағдайларда өз өмірін сақтап қалу және өз жақындарының өмірін сақтап қалу үшін қарапайым ережелерді білуіне байланысты болады. Мысалы: төтенше жағдайлар кезінде алғашқы медициналық көмек көрсете білу, сақтана білу т.с.с.. Өмір қауіпсіздік негіздерін ӘР ҚАЙСЫСЫ білу керек және түсініп отыру керек, өз уақытында бәрін дұрыс жасауы денсаулыққа және өмірге қаншалықты маңызды екенін білу керек.

Қай жерде сіз болсаңыз, жалғыз, достарымен, отбасымен, жолда жұмысқа бара жатқанда, демалыста немесе үйде, әрқашанда есіңізде сақтаныз, өмірде көптеген жағдайлар болады. Олар әдеттегідей әр-түрлі жағдайларға әкеліп соқтырады. Бұндай жағдайға ұшыраған кездерде сабырлық сақтау керек. Осы Қауіпсіздік бұрышы бөлімінен өмірге ең керекті қауіпсіздік ережелерімен таныса отырып,  дер кезінде өз өмірімізді сақтап қалуға тырысайық.  Сол себептен бұны білу және оны дұрыс қолдану әркімнің міндеті.

 

Жол қозғалысы ережесі

 

ЖАЯУ ЖҮГІНШІЛЕРДІҢ МІНДЕТТЕРІ

     Жаяу жүргіншілер тротуармен немесе жаяу жүгішілерге арналған жолдармен, ал олар болмаған жағдайда, жолды жағалай қозғалуы тиіс.

      Көлемі үлкен заттарды көтеріп немесе алып келе жатқан жаяу жүргіншілер, сондай-ақ двигателі жоқ мүгедектер арбасымен келе жатқан адамдар, егер олар тротуармен немесе жолды жағалай жүргенде басқа жаяу жүргіншілер үшін кедергі келтіретін болса, жолдың жүргін бөлігінің жиегімен ( көлік жүретін бөліктің ішкі шетін бойлай-бөлу жол жолақтары бар жолдарда) қозғалуына болады.

       Тротуарлар, жаяу жүргіншілерге арналған жол немесе жолдың жағалауы болмағанда, сондай-ақ олармен қозғалу мүмкін болмаған жағдайда, жаяу жүргіншілер велосипед жолымен немесе көлік жүретін бөліктің шетімен ( көлік жүретін бөліктің ішкі шетін бойлай-бөлу жол жолақтары бар жолдарда) бір қатарда қозғалуларына болады.

      Елді мекендерден тыс жерлерде жаяу жүргіншілер көлік жүретін бөлігімен қозғалған кезде көлік құралдарының қозғалысына қарсы бағытта жүруі тиіс.

       Көлік жүретін бөліктің шетімен двигателі жоқ мүгедектер арбасында келе жатқан, мотоцикл, мопед, велосипед жүргізуші адамдар көлік құралдары қозғалысының бағытында, жолдың оң жағымен жүруі тиіс.

       Көлік жүретін бөлікпен қозғалатын ұйымдасқан жаяу жүргіншілер колоннасына көлік құралдарының қозғалысы бағытында оң жақпен, қатарда төрт адамнан артық емес, қозғалуға рұқсат етіледі. Колоннаның алдынан және артынан сол жағымен қызыл жалауша ұстаған жүруші, тәуліктің қараңғы уақытында және жеткіліксіз көріну жағдайында- алдында ақ түсті, артта қызыл түсті жағулы фонарьмен жүруі тиіс.                                                            

        Балалар тобын тек қана тротуармен және жаяуларға арналған жолмен, ал олар жоқ болған жағдайда - жол жағасымен, бірақ тәуліктің жарық уақытында және ерексектердің бастауымен алып жүруге рұқсат етіледі.        

       Жаяу жүргіншілер көлік жүретін бөлікті жаяу жүргіншілерге арналған, оның ішінде жерасты және жерүсті өтпелерінен, ал олар болмағанда - қиылыстардан тротуарлар мен жол жағалауы сызығы бойымен кесіп өтуі тиіс.            

        Көру аймағында өтпе немесе жол қиылысы болмағанда көлік жүретін бөліктің  шетіне, екі жақтан да жақсы көрінетін жерден тік бұрыш жасап жолды кесіп өтуге болады. Көлік жүретін бөлікті елді мекенде бөлу жол жолағы болған кезде, сондай-ақ жаяу жүргіншілерге немесе жол қоршаулары орнатылған жерлерде кесіп өтуге тыйым салынады.           

        Қозғалыс реттеліп тұратын жерлерде, жаяу жүргінші, реттеушінің сигналын, ал ол болмағанда – көлік бағдаршамын басшылыққа алады.                          

       Реттелмейтін жаяу жүргіншілер өтпелерінен, жаяу жүргіншілер көлік жүретін бөліке жақындап қалған көлік құралымен арақашықтықты, оның жылдамдығын бағалап және кесіп өту олар үшін қауіпсіз екендігіне көз жеткізгеннен кейін шығуына болады. Көлік жүретін бөлікті жаяу жүргіншіге арналған өтпеден тыс жерлерден кесіп өтү кезінде жаяу жүргіншілер, бұдан басқа көлік құралдары үшін кедергі келтірмеүі және жақындап қалған көлік құралының үшін кедергі келтірмеуі және жақындап қалған көлік құралының жоқтығына көз жеткізбейінше тоқтап тұрған көлік құралының немесе көрінуді шектейтін өзге кедергінің тасасынан шықпауы тиіс.

     Көлік жүретін бөлікке шыққаннан кейін жаяу ж.ргінші, егер бұл, қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз етумен байланысты болмаса, кідірмеуі немесе аялдамауы тиіс. Жолды кесіп өтуге үлгермеген жаяу жүргінші қарама-қарсы бағыттағы көлік легін бөлетін сызықта аялдауы керек. Әрі қарай қозғалыстың қауіпсізекендігіне көз жеткізгеннен кейін реттеушінің сигналын ескеріп, жолдан өтуді жалғастыруға болады.

      Жарқылдайтын көк маягі бар және арнайы дыбыс сигналы іске қосулы көлік құралы жақындаған кезде жаяу жүргіншілер жолдан өтпей тұра тұрады, ал жол үстіндегілер осы көлік құралдарына жол беруі және мүмкіндігіне қарай көлік жүретін бөлікті босатуы тиіс.

     Маршруттық көлік құралы мен таксиді көлік жүретін бөлікке қарағанда биігірек тұрған отырғызу аоаңдарында, ал жоқ болған жағдайда – тротуарда немесе жол жағасында тұрып күтуге рұқсат етіледі. Биігірек отырғызу алаңдарымен жабдықталмаған аялдама пунктерінде көлік құралына отыру үшін көлік кідірместен босату керек.

 

№	Аты-жөні	Туған күні, айы, жылы	Мекен-жайы	Қолы
1	Ахмедяров Ерасыл Бекұлы	08.05.2007	16-49-11
2	Бадильбекова Гулсим Муратовна	24.03.2007	16-19-36
3	Бабагулова Айнара Мержановна	04.07.2006	15-22-67
4	Елеуова Ақмарал Айбековна	12.11.2006	К.Маркс-35
5	Ермекбаев Олжас Оразбекович	23.07.2007	16-4-33
6	Ербаева Аяулым Сагатовна	30.06.2007	16-31-15
7	Құнанбай Әлия Медетқызы	13.05.2007	16-49-116
8	Қысметоллақызы Айзере	01.01.2008	13-25_97
9	Крикпаева Жазира Нургазиевна	10.08.2007	16-23-11
10	Крыкбаева Айшабибі	12.08.2007	16-47-171
11	Карбаева Мадина Мерекеқызы	07.07.2006	16-32-26
12	Серік Толғанай Ерланқызы	25.07.2008	16-15-54
13	Серікбай Анеля Қалдыбайқызы	14.02.2007	12-57А-46
14	Сырымқызы Диана	13.06.2007	15-18-40
15	Төлеген Жәнел Төлегенқызы	09.09.2006	17-55-90
16	Онгарбаева Сулувхан Бахытқызы	10.08.2007	Майлина 52
17	Шохатай Жарқын Самарханұлы	03.03.2007	17-52-19

 

 

 

Сынып жетекшісі: Есентаева Г.Б

Өрт қауіпсіздігі ережесі

 ҮЙДЕГІ ӨРТ

        Егер өрт қатты жанып тұрса, онда сіздің негізгі мақсатыңыз тез үйден кету. 101-ге хабарласып өрт сөндірушілерді шақырту. Егер өрт қатты жанып тұрмаса да, бірақ үйдің іші қатты түтін болса, үйден тез кету керек. Түтін өрттен де қауіпті болады.

Сіздің әрекетіңіз:

Түтіннің исін сезгеннен кейін үйден тез кетіңіз. Кез келген шүберекті сулап ауызыңыз бен мұрынды жабыңыз сосын енкейіп (өйткені түтін жоғарыға ұмтылады) бөлмеден кетіңіз.

Егер өрт кішкентай бөлмеде болса, онда есіктер мен терезелерді ашпаңыз, ауа өртті күшейтіп жібереді.

Жанып жатқан үйден лифтпен түспеңіз, өйткені ол қатты өрт болып жатқан қабатта тоқтап ашылу мүмкін және содан бәрі жарақат алады. Ток кез келген уақытта сөніп қалу мүмкін және лифт этаждардың арасында қалу мүмкін.

Егер коридор және площадка өртте және түтінде (төмен түсуге жол жабық) болса, онда шатырға көтеріліңіз.

Егер өрт коридорда болса, есікті қатты жауып, сұйық шүберектермен ашық жерлерді жауып, есікке көрпе не пальто іліңіз. Терезені ашып қатты дауыс беріп көмекке шақырыңыз.

Егер сізге біреуді өрттен кұтқару керек болса, онда өзіңді арқанмен орап бір шетін далада тұрған адамға беріңіз. Егер сіз есіңізді жоғалсаңыз, онда сізді арқаннан тартып өрттен алып шыға алады. Ауызымен мұрынды ылғал шүберекпен жабыңыз.

Егер құтқарған адам түтінмен демалып есін жоғалтса, онда оған жасанды дем беріңіз.

 Түтінмен уланудың алғашқы белгілері: бастың айналуы, бас ауыруы,

жиі дем алу, жүрек айналуы, сананы жоғалту.

ЕГЕР ӨРТ ҚАТТЫ ЖАНЫП ТҰРМАСА.

Сіздің әрекетіңіз:

1.    Өртті бір затпен (көрпе, пальтомен) үстінен жаба салыңыз. Содан кейін үстінен су кұйыңыз.

2.  Түтінмен демалмауға тырысыңыз. Мұрынды және ауызды ылғал шүберекпен орап қойыңыз.

3.      Өрттен жанып тұрған заттарды алмаңыз, өйткені ол өрттің таралудың себепкері болады.

4.      Өртті шетінен бастап ортаға қарай сөндіру керек.

 

    ЖИҺАЗ ЖАНУЫ

        Казіргі жиһаз синтетикалық материалдардан жасалынады және синтетикалық смоламен сіңірген, сондықтан бұл жиһаз жанған жағдайда қауіпті болады.

Сіздің әрекетіңіз:

         Жанып жатқан жиһазды балконға шығармаңыз, өйткені ауа одан да қатты оны жандырып жібереді.

          Егер жиһаз қатты жанып тұрса, оны ылғал шүберекпен жаппаңыз немесе сумен төкпеңіз. Мұндай жағдайда пәтерден тез шығуыңыз керек.

 

 

    АДАМ ҮСТІНДЕГІ КИІМНІҢ ЖАНЫП КЕТУІ

Сіздің әрекетіңіз:

         Адамды тез ғана жерге жатқызыңыз (бұл өрттің адамның басына баруына жол жабады), үстіне су кұйып немесе курткамен, пальтомен жабыңыз

 

№	Аты-жөні	Туған күні, айы, жылы	Мекен-жайы	Қолы
1	Ахмедяров Ерасыл Бекұлы	08.05.2007	16-49-11
2	Бадильбекова Гулсим Муратовна	24.03.2007	16-19-36
3	Бабагулова Айнара Мержановна	04.07.2006	15-22-67
4	Елеуова Ақмарал Айбековна	12.11.2006	К.Маркс-35
5	Ермекбаев Олжас Оразбекович	23.07.2007	16-4-33
6	Ербаева Аяулым Сагатовна	30.06.2007	16-31-15
7	Құнанбай Әлия Медетқызы	13.05.2007	16-49-116
8	Қысметоллақызы Айзере	01.01.2008	13-25_97
9	Крикпаева Жазира Нургазиевна	10.08.2007	16-23-11
10	Крыкбаева Айшабибі	12.08.2007	16-47-171
11	Карбаева Мадина Мерекеқызы	07.07.2006	16-32-26
12	Серік Толғанай Ерланқызы	25.07.2008	16-15-54
13	Серікбай Анеля Қалдыбайқызы	14.02.2007	12-57А-46
14	Сырымқызы Диана	13.06.2007	15-18-40
15	Төлеген Жәнел Төлегенқызы	09.09.2006	17-55-90
16	Онгарбаева Сулувхан Бахытқызы	10.08.2007	Майлина 52
17	Шохатай Жарқын Самарханұлы	03.03.2007	17-52-19

 

 

Cуда жүзу тәртібі

 

СУДА / ЖАҒАДАН АЛЫС ЖӘНЕ ТЕРЕҢДЕ ЖҮЗУ

 Егер сіз жақсы жүзу білсеңіз ғана жағадан алыс жүзуге болады.

Суық суда (судороги) бұлшық еттің тартылуы пайда болу мүмкін.

 Бұлшық еттің тартылуын сезсеңіз бірден тоқтап арқаға бұрылып суға жатыңыз.

Егер тартылу санның алдыңғы жақ бұлшық етті тартылып кетсе, аяқты және аяқтың саусақтарын  түзеңіз.

 Егер тартылулар өте қатты болса және аяқтарыңыз түзелмесе, онда оны қолдың көмегімен істеп көріңіз.

Бұлшық еттерді уқалаңыз. Содан кейін тағыда аяғыңызды тартып көріңіз.

Егер тартылулар тоқтаса, онда кішкене демалып басқа стильмен жағаға жүзіңіз.

 Суда көп уақыт өткізу сізді шаршатуы мүмкін.

Шаршағанды немесе тоңғанды сезсеңіз, тез бұрылыңыз және жағаға қарай жүзіңіз.

Өз күшіңізді сақтаңыз. Мезгіл сайын арқаға жатып демалыңыз. Қатты тоңып қалмау үшін демалуды тым созбаңыз.

Егер сіз жағаға өз күшіңізбен жететіндігіңізге сенбесеңіз, онда арқаға жатып, басқа адамдардың зейінін аударту үшін қолыңды жоғары көтеріп шайқаңыз. 

СУДА / ЕГЕР СІЗДІ ҚАТТЫ СУ АҒЫМЫ АЛЫП КЕТСЕ

Сіздің іс-әрекетіңіз:

Күшіңізді бекерге шығарып, су ағымымен күреспеңіз.

Су ағымымен диагональ бойынша жүзе отырып, ең жақын жағаға қарай жүзіңіз.

СУДА / ЕГЕР БАЛДЫРЛАРДА ОРАЛЫП ҚАЛСАҢЫЗ

Сіздің іс-әрекетіңіз:

Балдырлар жүзуге кедергіні жасап жабысқанын сезсеңіз, тоқтамаңыз және бір орында тұрмаңыз, әйтпесе сіз одан да қатты балдырларға шатасып қаласыз.

Екі аяқпен қатты итеріңіз, босануға ұмтылыңыз.

Бұл көмектеспесе, бір аяқпен екінші аяқтағы балдырларды алып тастаңыз.

Судың астына қарай сіңбеңіз, әйтпесе балдырлар мойныңызды орайды.

Балдырлардан құтылған соң, қауіпті жерден аяқтарыңызбен ақырын сермей жүзіп кетіңіз.

 СУДА / ЕГЕР СІЗ СУҒА ҚҰЛАСАҢЫЗ

Сіздің іс-әрекетіңіз:

Дем алуды тоқтаңыз және саусақтармен мұрныңызды жабыңыз.

Жаға жақын болса аяқпен судың түбін тауып көріңіз.

Егер су терең болса, онда артық ауыр заттардан құтылыңыз. Ол сізді судың астына алып кетуі мүмкін.

Егер сіздің аяғыңызда резеңке етіктер болса, оны тастамаңыз және қонышымен төмен қойып ауадан жасалған жастықшалар ретінде пайдалануға болады. Олай жасау сізге судың бетінде болуға ыңғайлы болады.

Ең жақын жағаға су ағымына диагональмен жүзіңіз. 

СУДА / ЕГЕР СІЗ СУДА ЖҮЗУ БІЛМЕЙ СУҒА ҚҰЛАСАҢЫЗ

 Егер сіз жүзу білмесеңіз, көмек келгенше судың бетінде көбірек болуға ұмтылыңыз.

Суға бетімен төмен жатып, аяқты және қолды кең жазып ақырың және терең дем алуға ұмтылыңыз.

Судың бетіңде көбірек қалудың басқа әдісі бар. Аяқпен педальдарды бұрағандай жүзіңіз. Қолмен суды ұрыңыз. Олай жасап күшті суға түсіресіз және де тепе-теңдікті сақтаңыз.

Тағыда бір әдіс бар: вертикальды күйде екі аяқты бірдей бүгіп жан жаққа итеріңіз және тез түзу қылыңыз.

СУДА / СУҒА БАТҚАНҒА КӨМЕКТЕСУ

Адамның батқанын қалай білесіз:

Суға батып бара жатқан адамның денесі суда тік тұрады, басы толқында бірде көрінеді, бірде көрінбейді.

Сіздің іс-әрекетіңіз:

Егер сізде қайық бар болса батып бара жатқан адамға жүзіп, оны қайыққа көтеріңіз. Байқаңыз, қайық аударылып қалуы мүмкін.

Егер қайық жоқ болса, онда жүзіп батып бара жатқан адамға жетіңіз.

Батып бара жатқан адамға жеткен соң, оған артынан иық жағынан ұстаңыз. Әйтпесе ол сізді ұстап алуы мүмкін және сіз бірге батып кеу қаупі туындайды.

Егер батып бара жатқан адам сізді ұстап жібермесе, онда оны бір қолымен жағынан ұстап өзіңе қарай тартыңыз. Оның басы сіздің басымен қатар беті жоғары болу керек.

Жағаға қарай қырмен немесе арқада жүзіңіз.

Егер батып жатқан адам есін жоғалтқан болса, оны жағаға қарай жүзгенде жағынан ұстап, беті судан жоғары болуын қадағалаңыз.

 

Қауіпсіздік ережелер

 ТОПТЫҢ ҚАУІПІ

 Сіздің әрекетіңіз:

Егер сіз жүгіріп келе жатқан бір топ адамды көрсеңіз, оның жолынан тез кетіп қалыңыз. Егер олардың аяғының астында қалсаңыз өте қатты жарақат алуға болады.

Егер топ адамның арасында қалсаңыз қозғалмайтын нәрседен ұстап жібермеуге тырысыңыз.

Егер сіз тобырдың арасында қалсаңыз тезірек жүгіріп, өзіңізге кеңістікті ашу үшін шынтағыңызды алдыға созуға тырысыңыз..

Егер сізді құлатып тастаса шетке домалап шығуға тырысыңыз және аяқты бүгіп басыңызды қолмен қорғаңыз. 

 

ИТТІҢ ШАБУЫЛЫНЫҢ ҚАУІПІ

 Иттің жанынан өткенде ешқашан оның көзіне карамаңыз. Ол сізді өзіне шабуыл жасайын деп жатыр деп ойлайды.

Егер ит сізге шабуыл жасаса, онда сіздің іс-әрекетіңіз мынандай болу керек:

1.      Итті ұрмай, қатты айтыңыз: «Сидеть», «Стоять», «Отыр», «Тұр». Үйретілген ит бұл бұйрықты түсінеді.

2.      Егер сізге ит секірсе, онда оған шынтақты төсеңіз. Аурғанына шыдап шынтағыңызды иттің ауызына тереңрек итеріп жіберіңіз. Иттің тістегені әлсіреуге тиісті. Қолыңызды қатты тартпаңыз, әйтпесе сізде қатты жарақат болу мүмкін.

3.      Ит тістегеннен кейін дәрігерге жолығыңыз. Ол сізге құтыруға қарсы дәрі егуі керек. Тістеген жерін сабынды сумен жуыңыз.

4.      Егер ит иесімен қыдырғанда сізді тістесе, онда иттің иесінен құтыруға қарсы  жасалған прививкасын сұраңыз.

 

№	Аты-жөні	Туған күні, айы, жылы	Мекен-жайы	Қолы
1	Ахмедяров Ерасыл Бекұлы	08.05.2007	16-49-11
2	Бадильбекова Гулсим Муратовна	24.03.2007	16-19-36
3	Бабагулова Айнара Мержановна	04.07.2006	15-22-67
4	Елеуова Ақмарал Айбековна	12.11.2006	К.Маркс-35
5	Ермекбаев Олжас Оразбекович	23.07.2007	16-4-33
6	Ербаева Аяулым Сагатовна	30.06.2007	16-31-15
7	Құнанбай Әлия Медетқызы	13.05.2007	16-49-116
8	Қысметоллақызы Айзере	01.01.2008	13-25_97
9	Крикпаева Жазира Нургазиевна	10.08.2007	16-23-11
10	Крыкбаева Айшабибі	12.08.2007	16-47-171
11	Карбаева Мадина Мерекеқызы	07.07.2006	16-32-26
12	Серік Толғанай Ерланқызы	25.07.2008	16-15-54
13	Серікбай Анеля Қалдыбайқызы	14.02.2007	12-57А-46
14	Сырымқызы Диана	13.06.2007	15-18-40
15	Төлеген Жәнел Төлегенқызы	09.09.2006	17-55-90
16	Онгарбаева Сулувхан Бахытқызы	10.08.2007	Майлина 52
17	Шохатай Жарқын Самарханұлы	03.03.2007	17-52-19

 

Ата-аналарға

Сіздің балаңыздың қауіпсіздігі

      Қылмыстың бір түрі – балаға зорлық көрсету. Озбырлық, зорлық-зомбылық көрсету, жаман қарау, ауыр физикалық және психологиялық зақым көрсету деректері күн сайын газет беттерінде жиі кездесіп тұрады.

Қауіп-қатер азайту, балаларды зейінділікке, сақтыққа, қауіпті жағдайлардың алдын алуға үйрету керек, ондай жағдайларды олар дала немесе үйде де кездестіруі мүмкін. Көп жағдайда милицияға ол туралы хабарлай алмайды, себебі білместік немесе қорқыныш сезім, үрей билейді. Сондықтан да балаға мынаны түсіндірген жөн:

-     Үйде жалғыз болғанда, бөтен адамдарды үйге кіргізбеу керек;

-     Бөтен біреудің машинасына отырмау, қыдырып жүргенде бөтен адамдардан тәтті, сыйлықтар алмау керектігін үйрету қажет;

- Көшенің қараңғы жерлерінен, көпшілік жүрмейтін саябақтар мен стадиондардан аулақ жүруге үйрету.

 

Ал ата-аналарға осыған жауап:

- Балаға сеніңіз, сонда ол сізге барлық шындығын айтуды үйренеді;

- Дұрыс тәрбие балаға болашаққа деген сеніммен қарауға және қауіп-қатерді тез білуге үйретеді;

- Тәрбиеші мен репетиторды жалдағанда өте мұқият болған жөн, себебі сіз балаңызды басқа адамның тәрбиесіне бергелі отырсыз;

- Егер сіз балаға қатыгездікпен қарау жағдайларын естігін болсаңыз немесе көрген болсаңыз бірден білікті билік органдарына хабарлаңыз.

Арқасөмкелерін қалай дұрыс таңдау керек?

        Кейде 1 сынып оқушысының сөмкелерінің ауырлығы екі килограммнан асып кетеді. 6-7 жасар бала үшін 1,5 киллограммнан асып кетсе, бұл ауырлық нормадан тыс. Сондықтан дорба алар кезде ата-ана ең алдымен оның салмағына назар аударуы керек. Таңдау жасар алдында әдемілік үшін жапсырылған түрлі суреттер, замок, шынжырлардың керек емес екендігін ойлаңыз. Ең дұрысы, жеңіл, арнайы ордопедикалық арқасы бар сөмкелерді таңдау керек. Мұндай сөмкелердің салмағы 500-800 граммнан аспайды. Олар өте қарапайым, әрі керексіз бөлшектері жоқ.

3 сыныптан бастап жинақталған портфельдің салмағы 2,2 килограммның жобасында болуы тиіс, 7-8 сынып оқушыларының портфель салмағы 3,2 килограммға дейін болуы керек. Түлектер денсаулықтарына зиян келтірмей 3,7 килограммға дейін көтеруі қажет. Сөмке салмағы өзінің кішкентай иесінің салмағының 10 пайыздық бөлшегінен аспауы тиістігін естен шығармау қажет. Портфель сынды мектепке қажетті затты алу кезінде сөмкенің ретке салынатын асқышының жұмсақ, әрі жалпақ болуы керек екендігін естен шығармағаныңыз абзал. Сапалы сөмкелердің арқаға асқышында иыққа батпасы үшін кішкене жұмсақ жастықшасы болады. Сонымен қатар денег қысым түспесі үшін дорбаның арқашасында да сондай кішкене жастықшасы болады. Сондай-ақ сөмкелерде жарыққа әсер ететін, қараңғыда жолда алыстан жарқырап көрінетін жолақшалардың болуы баланың өмірін сақтап қалуға өз үлесін қосар еді деп ойлаймын

Қыс мезгіліндегі қауіпсіздік

Мұз үстіндегі қауіпсіздік шаралары мен өзін-өзі құтқару

     Әрбір адам төтенше жағдайға тап болуы мүмкін, мұз үстінде балық аулау, аңға шығу, шеру, мұз үстінде жүргенде т.б.

     Қыс мезгілінде табиғат адамға аяныш жасамайды. «Мұзды аймақта» жарақат алу, адам өлімі, мұз астына түсіп кеткенде, далада қалып қою, ауыру т.б. Мұзда қалу жағдайында әр адам өзін құтқаруға дайын болуы тиіс, құтқару ережелерін, аман қалу жолдарырын, өзін-өзі құтқару амалдарын дұрыс ұйымдастыра білуі қажет. Мұздың тығыздығы мен қауіпсіздік шаралары бір адам үшін қыс мезгілінде (-50 гардус) мұз қалыңдығы 4-5 см, екі адамға 8 см, 5-7 адамға 12-14 см қауіпсіз болады. Ең қалың мұздың түсі көкшіл (не жасылдау) ауасыз (көпіршіксіз) болып келеді. Екі есе әлсіз мұз, сүт түсті (қатты қардан соң) жарылмай-ақ сынады. Мұздың үстімен аяқ астында майда жарықшақтар мен жәй дыбыс шығарғанда басқадай шаралар болмаса жүруге болады. Ең қауіпті мұз: көктемгі күн жылына бастағанда, жаңбыр жауғаннан кейінге мұз ақ түске айналады, кейде сары түске енеді.

     Күзде боран мен қардан кейінгі мұз үстімен жүруге болмайды. Қатты ағымды өзендердің үстіндегі мұзбен жүргенде абай болу қажат. Өз құрылымына қарай әр өзен, көлдер, мұз қатуы әртүрлі болады. Тез ағатын, иірімді өзендердің жағалауынан алысырақ болу керек, себебі ортада мұз бүтін қалыпта болады. Өзенге немесе жағалауға қардан таза жермен өту керек. Қар көп жиналған жерде, жарларда, қамыс көп өскен жерде, ағаш жырғалардың қосылған жерінде, көл, өзендердің (су тез ағатын жерлерде) мұз жұқа болып қатады. Суық күндері өзеннің, көлдің қатпай қалатын жерлерінен «бу» шығады. Көктемде мұз басқан бұталар мен қалың шөп өскен жерлер қауіпті.  

Мұз үстінде жүру ерекшеліктері:

- қатпаған мұз үстінде шықпаңдар;

- мұз үстінде топ болып тұрмау керек;

- мұз жарылған, шұңқыр жерлерге жақындамаңыз;

- биік жардан шана, шаңғымен сырғанамаңыз;

- мұз үстіне рұқсат етілмеген жерлерден өтпеңіз;

- мұз үстіне қараңғы, нашар көрінетін кезде шықпаңыз;

- өткел жоқ жерден мотоцикл, автокөлікпен жүрмеңіздер.

Мұз үстінен жүру ережесі:

      Мұздың толық қатпағанын білсеңіз, сырғи жүріп, аяғыңызды жұмсақ жерге басқанда мұз қатпағанын білсеңіз тез қимыл жасаңыз. Шаңғымен жүргенде топ бірінің артынан бірі жүре отырып, аралары 5-6 метр болуы тиіс. Топ басшысы тәжірибелі болуы тиіс. Топ басшысының құтқару жейдесі, ұзынтаяғы болуы тиіс. Жай жүрісте мұз тез сына қоймайды (секірмесең, жүгірмесең). Мұздың сынуына ондағы жарықшық, түсі бұзылуы, үстінде су пайда болуы әсер етеді. Мұндай жағдайлар байқалған жағдайда өзің келген ізбен тез артқа қайту керек.

Егер аяғыңыздың астында мұз жарылса:

Мұндай жағдайда шу көтермей, салқын қандылық танытыңыз. Арқаңыздағы жүгіңізді түсіріп, келген ізіңізбен қайтыңыз. Егер де суға түсіп кетсеңіз, онда артық жүгіңізден арылыңыз. Су бетінде тұру үшін, мұз бетіне шығуға әрекет жасаңыз. Алдымен мұз бетіне бір аяғыңызды, кейін екінші аяғыңызды шығарыңыз. Дем алып, мұз жарылған жерден алыс кетуге тырысыңыз, бар даусыңызбен көмекке шақырыңыз. 

Егер сіз көмек көрсететін болсаңыз:

      Мұз жарылған жерге ішіңізбен еңбектеп, екі қолыңызды аяғыңызды етбеттеп жатып жетіңіз, болмаса тақта, не шаңғыға сүйеніңіз.

Зардап шегушіге жақындап, оған арқанның, трос, белбеу, шарф т.б. лақтыру керек. Мұз ойылған жерге дейін тақта, шаңғы, саты т.б. Зардап шегуші сол заттарын біріне қолы жетісімен, жайлап еңбектеп өзіңе тарт. Суға батушыға бір болмаса екі адам ғана болып көмектесе алады. 

 

Мұз үстінде қалып қойғанда не істеу керек:

      Шу көтермей, даурықпай, тыныштық сақтаңыз. Жағдайды анықтап, қасыңыздағы адамдарды тыныштық сақтауға шақырыңыз! Мүмкіндік болса 1-2 адам суға секіріп жағаға жүзіп барып, көмек шақырсын. Мұз үстінде қалғандар аспанға оқ атып, от жағып, дауыстап адамдардың көңілін өздеріне аударуы қажет. 

Үсік алу

Қатты үсікті санаулы минутта алу мүмкін, көбіне адамның беті, қолы, аяғы үседі. 

Қалай жылыну керек?

     Қолды үсік шалғанда саусақтарыңызда жұдырықтарыңызға жинап, киім астына салу, қолыңыз жылып, құрғаған соң ғана қолғабыңызды киіңіз. Егер қолғап ішінде қолыңыз тоңса, онда қолыңызды сермеңіз, қолды жұдырығыңызға түймеңіз.Қолыңызды ішіңізге салып жылытыңыз. Егер аяғыңызды үсік шалса, орныңыздан қимылдаңыз. Егер бетіңізді үсік шалса, бетіңізді төмен қаратып, алға жүріңіз, не 10-20 рет еңкейіп, қимыл жасаңыз, үсік шалған бетті жұмсақ матамен сүртуге болады, қармен сүртуге болмайды.

КӨКМҰЗ

      Көкмұз - бұл қалың мұздың беті, көкмұз жерде, тротуарларда болады. Көкмұз - ауа температурасы 0С-ден - 3С пайда болады, мұздың қалыңдығы бірнеше см. жетеді. 

Мұздақ - жер үстінде пайда болатын мұздың жұқа қабаты, күн суығаннан кейін, не жаңбырдан кейін пайда болады. Мұздақ үстінде жүргенде табанды нық басып, асықпай, тізені бос қолды ұстап жүру керек. Асығу - көкмұз үстінде құлауға әкеліп соқтырады.

«Қалай дұрыс құлау» керек:

Егер сіз тайсаңыз, отыра қалыңыз. Құлап бара жатып, өзіңді жинап, жерге тигенде домалау қажет.

 

№	Аты-жөні	Туған күні, айы, жылы	Мекен-жайы	Қолы
1	Ахмедяров Ерасыл Бекұлы	08.05.2007	16-49-11
2	Бадильбекова Гулсим Муратовна	24.03.2007	16-19-36
3	Бабагулова Айнара Мержановна	04.07.2006	15-22-67
4	Елеуова Ақмарал Айбековна	12.11.2006	К.Маркс-35
5	Ермекбаев Олжас Оразбекович	23.07.2007	16-4-33
6	Ербаева Аяулым Сагатовна	30.06.2007	16-31-15
7	Құнанбай Әлия Медетқызы	13.05.2007	16-49-116
8	Қысметоллақызы Айзере	01.01.2008	13-25_97
9	Крикпаева Жазира Нургазиевна	10.08.2007	16-23-11
10	Крыкбаева Айшабибі	12.08.2007	16-47-171
11	Карбаева Мадина Мерекеқызы	07.07.2006	16-32-26
12	Серік Толғанай Ерланқызы	25.07.2008	16-15-54
13	Серікбай Анеля Қалдыбайқызы	14.02.2007	12-57А-46
14	Сырымқызы Диана	13.06.2007	15-18-40
15	Төлеген Жәнел Төлегенқызы	09.09.2006	17-55-90
16	Онгарбаева Сулувхан Бахытқызы	10.08.2007	Майлина 52
17	Шохатай Жарқын Самарханұлы	03.03.2007	17-52-19

                                                                   Сынып жетекшісі: Есентаева Г.Б.

Оқушыларға арналған ЕРЕЖЕЛЕР

         Осы Ереженің мақсаты: Қазақстан Республикасы жас азаматының жоғары адамгершілік қасиеттерін тәрбиелеу және дамыту, оқушыларға мектепте білім алуға қолайлы жағдай  туғызу және мектеп маңайында оқушылардың жүріп  тұруына қауіпсіздік  жасау.

ОҚУШЫЛАР: мектеп Жарғысын орындауға, мектептің, өзінің және басқаның мүлкін , мектеп ауласындағы тазалық пен тәртіпті сақтауға және ұстаздар  мен басқа жұмыскерлердің еңбегіне құрметпен қарап мектепішілік Ережені сақтауға міндетті.

1.   Оқушылардың сыртқы келбеті.

·        Бекітілген үлгідегі мектеп формасын киюге: (киім үлгілері мектеп сайтында бар)

1-4 сыныптар:   юбка, көк түсті жакет(мектеп формасы), ақ түсті блузка.

                  5-8 сыныптар:  юбка,көк түсті жакет(мектеп формасы),  ақ түсті блузка.

                  9-11 сыныптар:юбка,көк түсті жакет(мектеп формасы),  ақ түсті блузка.

·        Косметиканы қатты жағып және сәндік бұйымдарын шамадан тыс тақпауға ұсыныс жасалады.

·        Мектепте, тазалықты сақтау мақсатында барлық оқушылар, екінші жеңіл аяқ киім киіп жүруі керек. 

·        Спорттық киімді дене шынықтыру сабағында ғана кию керек, басқа сабақта кию орынсыз.

·        Мектепте себепсіз сыртқы киіммен жүруге болмайды.

·        Салтанатты жиналыстарға және жалпымектептік шараларға оқушылар мерекелік киім киіп келуге тиіс.

·        Мерекелік кештерге, концерт және дискотекаларға оқушылар қалаған киімдерін  киіп келеді.  

 

2.   Жалпы тәртіп ережелері.

·              Оқушылар мектепке мектеп формасын киіп, таза күйінде сабақ басталар алдында 10 минут  қалғанда кешікпей келулері керек.

·              Мектепке кіргеннен кейін оқушылар сыртқы киімдерін және аяқ киімдерін шешіп екінші аяқ киімдерін киеді, шаштарын әдемілеп, киімдерін дұрыстап, сыныпқа кіріп оқу құралдарын дайындап мұғалімді күтіп отырады.

·              Өрт қауіпсіздігі, Жол ережелерін оқып, біліп және со Ережелерді сақтауға міндетті.

·              Оқушылар бір- бірімен достық, әдептілік, қайырымдылық қарым- қатынаста болу керек. Жаман әдеттерден аулақ болуы тиіс.

·        Оқушылар, үлкен адамдарды сыйлауға, кішіге ізет көрсетуге оларға керек болғанда көмектесуге; мектептің, өзінің және басқаның мүлігін сақтап, ұқыптылықпен қарауға: мұғалімдердің және мектептің басқа жұмыскерлердің талаптарын орындауға міндетті.

·        Оқушылар бір-бірін атымен атап, үлкен адамдардың тегін атап «сіз» деп және бөтен адамдарға да «сіз»  деп сөйлеседі.

·        Оқушылар үлкен адамдарға жол беріп; кішкентай оқушыларды алдымен жіберулеріп және де ұлдар  қыздарға жол берулері керек.

·        Бір-бірімен сөйлескенде бұзақы, бейбастақ сөздерді қолданбай, тіл мәдениетін сақтап сөйлесуі керек. Күш қолдану адамның ар-намысын қорлайды, сондықтан мектепте төбелесуге қатаң түрде тыйым салынады.

·        Оқушыларға: сабақ кезінде мұғалімнің немесе оқу меңгерушісінің рұқсатынсыз мектептен және оның маңайынан, өз бетінше спорттық, мәдени және сыныптан тыс шаралардан кетуге болмайды; мектепте және оның маңайына жарылғыш, жанғыш, сұйық заттарды, пиротехникалық бұйымдарды, газ баллондарын, шылым мен спирттік ішімдіктерді, есеңгірететін және уландыратын  заттарды әкеліп пайдалануға қатаң тыйым салынады.

·        Мектепте: оқушылардың өміріне және денсаулығына қауіпті болғандықтан, терезенің алдына мінуге, шкафтардың үстіне шығуға, баспалдақтың таянышымен сырғанақ тебуге, басқа оқушыларды итеруге; мектептегі шаруашылық бөлмелерінің есігін ашып-кіруге; электрлік шкафтарды ашуға ҚАТАҢ ТЫЙЫМ САЛЫНАДЫ;

3.   Сабақ кезінде.

 

            Мұғалім сыныпқа кіргенде оқушылар орындарынан тұрулары керек.  Олар амандасқаннан соң және мұғалімнің рұқсатынан кейін орындарына отырады. Осылай оқушылар сабақ кезінде сыныпқа кіріп келген әрбір кісімен амандасып қарсы алулары керек. Мұғалім немесе басқа адам сыныптан шыққаннан кейін де оқушылар орындарынан тұрулары керек.

Сабақ кезінде мұғалім сабақтағы тәртіп ережесін өзі орнатады.

Сабақ үстінде шулауға, өзі басқа нәрсеге алаңдап және де жолдастарын да сөзге тартып, ойынмен алаңдатуға болмайды.

Егер оқушы бірдеңе айтқысы, сұрақ қойғысы келсе, ол қолын көтеріп, мұғалім рұқсат берген соң сөйлеуі керек. Мұғалім басқа да тәртіп ережелерін қоя алады.

Сабақ аяқталған туралы қоңырау мұғалім үшін соғылады. Ол сабақ аяқталуының дәл уақытын белгілеп оқушыларға оның аяқталғаны туралы хабарлайды.

Егер оқушы мектептегі сабақты қалдырса, ол сынып жетекшісіне медициналық анықтаманы немесе ата-анасынан қысқаша хат әкелуі керек. Сабақты дәлелді себепсіз қалдыруға немесе сабаққа кешігіп келуге рұқсат етілмейді.

4.   Үзілісте және сабақ аяқталғаннан соң.

 

     Үзіліс кезінде оқушылар: өздерінің жұмыс орнын қалпына келтіріп қоюға; сыныптан шығуға; кезекші мұғалімдердің және де басқа жұмыскерлердің талаптарына бағынуға міндетті.

Үзілісте: баспалдақтармен жүгіруге, терезе ойығы, шыны витрина немесе басқа да ойнауға арналмаған жерлерде жақын, бір-бірін итеріп, заттарды лақтыруға және күш көрсетіп жаман, былапыт сөздерді айтып қол сермеп, басқа қылықтар жасап шулауға, басқаларға демалуға, жұмыс істеуге кедергі жасауға болмайды.   

     Асханада болғанда оқушылар: ыстық және сұйық тамақ алып жатқан кезде жан-жағына назар аударып абай болулары керек; асханадан алған немесе үйлерінен алып келген тамақты асхананың ішінде ғана жеулері керек; мұғалімдердің немесе асхана жұмыскерлерінің талаптарына бағынады: тамақты кезекпен алады: тамақтанғаннан соң үстелдің үстін жинайды.

 5. Мектеп маңайындағы тәртіп.

Мектеп маңайы мектептің бөлігі болып есептеледі (мектеп учаскесі).

Мектеп учаскесінде оқушылар: оның алыңының шегінен шықпай; жалпы тәртіп ережелерін сақтап жүрулері керек.

5.   Соңғы ереже.

Осы Ережені және мектеп Жарғысын бұзғаны үшін, оқушыларға мектеп Жарғысында қарастырылған тәртіп және тәрбиелеу шаралары қолданылады.

Осы Ережелер мектептен тыс өткізілетін барлық шараларға  да таратылады.

Осыған орай, Қазақстан Республикасының Заңымен, кәмелеттік жасқа толмағандардың арасында балалар қаңғыбастығының алдын-алуға бағытталған құқықтық шараларының кешені қарастырылып жатыр.

  336-3 бап. Кәмелеттік жасқа толмағандардың түнгі уақытта ойын сауық мекемесінде жүруі.

 

1.                Кәмелеттік жасқа толмағандардың түнгі уақытта  (сағат  22 ден таңғы  6 -00ге дейін) – ойын сауық мекемелерінде заңды өкілдерінсіз жүруі, - заңды өкілдеріне ескерту салынады.

2.                Осы баптың бірінші бөлімінде қаралған, жыл бойы әкімшілік айыппұл салғаннан кейін қайталап жасалса, заңды өкілге бес айлық есеп көрсеткіштен он айлық есеп көрсеткішіне дейін айыппұл салынады.

336 бап. Спирт ішімдіктерін ішіп немесе мас күйінде қоғамдық орындарға келу.

1.     Спирт ішімдіктерін көшеде немесе қоғамдық орындарды ішу, сауда ұйымдары мен қоғамдық тамақтанудан басқа, жергілікті атқару органдары рұқсат берген жерлерде спирт ішімдіктерін сату, немесе қоғамдық орынға мас күйінде келу, адамның қадір – қасиетін немесе қоғамдық имандылығын қорлау, -бір айлық есеп көрсеткішімен айыппұл салынады.

2.     Осы баптың бірінші бөлімінде қаралған, жыл бойы әкімшілік айыппұл салғаннан кейін қайталап жасалса,- бір айлық есеп көрсеткіштен екі айлық есеп көрсеткішіне дейін айыппұл салынады.

3.     Осы баптың бірінші бөлімінде қаралған, тұлғамен жасалса, спирт ішімдіктерін ішіп немесе мас күйінде қоғамдық орындарға келгені, жыл бойы екі рет әкімшілік жазаланғаны расталса,- екі айылық есеп көрсеткіштен бес айлық есеп көрсеткішке дейін айыппұл салынады, айрықша жағдайда, егер бұзушылық тұлға есебінен істің мән – жайы бойынша шара жеткіліксіз деп саналса, мерзімі он бес күн әкімшілік тұтқындау

 

2022-2023 оқу жылындағы оқушыларға арналған ЕРЕЖЕЛЕР

 

№	Аты-жөні	Туған күні, айы, жылы	Мекен-жайы	Қолы
1	Ахмедяров Ерасыл Бекұлы	08.05.2007	16-49-11
2	Бадильбекова Гулсим Муратовна	24.03.2007	16-19-36
3	Бабагулова Айнара Мержановна	04.07.2006	15-22-67
4	Елеуова Ақмарал Айбековна	12.11.2006	К.Маркс-35
5	Ермекбаев Олжас Оразбекович	23.07.2007	16-4-33
6	Ербаева Аяулым Сагатовна	30.06.2007	16-31-15
7	Құнанбай Әлия Медетқызы	13.05.2007	16-49-116
8	Қысметоллақызы Айзере	01.01.2008	13-25_97
9	Крикпаева Жазира Нургазиевна	10.08.2007	16-23-11
10	Крыкбаева Айшабибі	12.08.2007	16-47-171
11	Карбаева Мадина Мерекеқызы	07.07.2006	16-32-26
12	Серік Толғанай Ерланқызы	25.07.2008	16-15-54
13	Серікбай Анеля Қалдыбайқызы	14.02.2007	12-57А-46
14	Сырымқызы Диана	13.06.2007	15-18-40
15	Төлеген Жәнел Төлегенқызы	09.09.2006	17-55-90
16	Онгарбаева Сулувхан Бахытқызы	10.08.2007	Майлина 52
17	Шохатай Жарқын Самарханұлы	03.03.2007	17-52-19

 

Нұсқау №1

Адам өмірінің қауіпсіздік ережелері
Қауіпке ардайым дайын болып, оны көре білу керек.
Ешуақытта үрейленбе. Барлық жағдайда сабырлық сақта. Барлық жағдайдан шығуға болатындығын әрдайым есте ұста.

• Қауіппен бетпе-бет келгеннен гөрі оны айналып өткен жақсы.
• Қауіпке тап болған кезде оған берілмей, күресу керек.
• Қауіппен күресте тек күш пен рух қана емес, білімнің де керектігін жадыңда ұста.
• Босаған, қираған үйлердің, құрылыс алаңдарының маңына барма.
• Көрініп тұрған тоқ желілерін ұстауға болмайды, өйткені жоғары тоқ күші болуы мүмкін.
• Мына заттарды байқап қолдану керек:

а) тоқ сөніп қалған уақытта телевизор үтік, шәйнек т.б. қосулы қалдыруға болмайды.
ә) газбен, газ баллонмен қолдану ережесін білу керек. Бұл заттардың иісін сезсеңіз, онда үлкен кісілерді шақырыңыз. Газ баллонның жанына жақындамаңыз. 04-ке қоңырау шалыңыз. 50 минут ішінде келмесе, баллонды көтеріп сыртқа шығару керек...

• Жол ережелерін сақтау.
• а) Көлік жолымен жүрме, арнайы жүргіншілер жүретін жолмен жүр.
  ә) Көлік жолын кесіп өтпе, бағдаршамды дұрыс пайдалан. 
  Мектеп ішіндегі оқушының қауіпсіздік ережесін сақта.

а) Өз-өзіңді ұстай біл, баспалдақты дұрыс пайдалан және онымен жүгірмеу керек.
б) Электр жүйесінің маңына жолама.
Жұмыс кезінде қайшымен, желіммен дұрыс жұмыс істеу керек. Желімнің көзіңе тиюінен сақтан. Құрал-саймандарды дұрыс пайдалан.

• Шұңқырлардан аулақ бол. Жарақаттанудан сақтан.

Нұсқау №2
Көшедегі қауіпсіздік
Ата-аналар сенің қайда жүргеніңді әр уақытта білуге тиіс;

Кешке дейін аулада ойнама;

• Көшеде бейтаныс адамдармен сөйлеспе;
• Мастардан, күдікті адамдардан аулақ бол;
• Бейтаныс үлкен адамдардың берген тартуын алма;
• Бейтаныс адамның машынасына отырма;
• Бейтаныс балалармен немесе ересектермен басқа подъезге, подвалға немесе басқа адамдар 
• Егер сені қуатын болса,адамдар көп жүретін жаққа қарай қаш ( аялдама, дүкен, жарығы бар көше және басқа жақ);
• Бейтаныс жерде ата-анаңды жоғалтып алсаң, сол жерден кетпе;
• Аулада, үйіңде қымбат заттардың көп екендігін айтып мақтанба;
  
  Нұсқау №3
  Өрт қауіпсіздігінің ережелері
  Түтіннің иісін сезген бойда үйден немесе мектептен тез шығып кетіңіз. Егер шыға алмасаңыз кез келген сулы шүберекпен ауыз бен мұрынды жауып, еңкейіп (өйткені түтін жоғары көтеріледі) шығып кетіңіз;
• Егер өрт шағын ғимаратта болса, есік пен терезені ашпаңыз: өйткені таза ауа мен желдің кіруі жалынды күшейтеді;
• Егер баспалдақ алаңы от пен түтін құшағында қалса, төбеге шығуға тырысыңыз және сізді өрт сөндірушілер түсіргенше күтіңіз;
• Өрт сөндірушілерді 01 телефонымен шақырғанда оған өз мекен-жайыңызды, телефоныңызды, тегіңізді, қай жерде ненің жанғандығын және өрт сипаттамасын анық хабарлау қажет.

Нұсқау №4
Абайла, жұқа мұз!
Күз бен көктем айларында мұзға ересектерсіз барма;

• Мұзды оның беріктігіне көз жеткізбей басуға болмайды;
• Мұзды басудан бұрын жақын жерде салынған жолдың немесе жаңа іздің бар-жоқтығын қара,бұл жол тексерілгендіктен соның бойымен қозғалған жақсы;
• Мұздың беріктігін аяқпен тексеруге болмайды;
• Мұздың бойымен алдағы жолды қарай отырып,асықпай қозғалған жөн,ал күдікті жерлерде мұздың жағдайын мықты таяқпен алдыңызды ұрғылай отырып жылжыған жөн;
• Күзде өзен қатқан кезде мұз үстінде ойнауға болмайды; 
• Мұз қатқанмен жұқа болады. Оның үстімен жүруге,сырғанауға болмайды;
• Аязда,боранды күні қалың киіну керек;
• Аязды,боранды күні үйден алысқа ұзап шығуға болмайды.

Нұсқау №5
Су тасқыны
Қыс айларында қардың көп түсуінің салдарынан болатын жағдай;
Ондай апат болмау үшін, дер кезінде қарларды тазалап отыру керек;

Су тасқыны болған жағдайда, құжаттарды дайындап қою керек;

• Мал мүліктерді биік жерлерге немесе басқа мекендерге жеткізу керек;
• Аяғымызға резеңке етіктер киілу керек;
• Үлкендердің айтқан нұсқауларын тыңдаған жөн;