©Тигран Шмис

Реджио Эмилья бағдарламасында қоршаған орта ұғымы үшінші педагог ретінде алғаш рет ұсынылды. Онда физикалық орта баланың ата-ана мен мұғалімнен кейінгі үшінші ұстазына айналады. Орта арқыла балалар басқалармен қарым-қатынас жасауға, өз әрекеттерін реттеуге үйренеді.

Ортада баланың дамуы бұл бала әрекетінің әр қырына мүмкіндік береді.

«Қоршаған орта – үшінші педагог» бағдарламасын жүзеге асыру аясында ойын технологиялары арқылы мектеп жасына дейінгі балаларды ерте кәсіптік бағдарлауға бағытталған дамушы объектілік-кеңістіктік ортаның параметрлеріне тоқталдық:

1. Материалдар мен жабдықтардың әртүрлілігі, оларды сақтау және орналастыру, қызмет түрлерін таңдауда шектеулер жоқ;
2. Ойын алаңын белгілеу;
3. Баланың қоршаған ортаны өз бетінше таңдап, жабдықтауға, міндеттерін шешуге мүмкіндік беру;
4. Оқшаулануға мүмкіндік беру.

Біздің мектепке дейінгі мекемеде білім беру кеңістігі жыл сайын толығуда: ашық ойын кеңістігін құру үшін әрбір топ ойын орталықтарымен жабдықталған.

“Таңшолпан” бөбекжайы” КМҚК-ның сырт көрінісі (видеоны көру үшін сілтемеге өтіңіз)

Орта өзгеосе - балаларда өзгереді. Балабақшаның аумағы дамытушы ортасының маңызды және табиғи жалғасы болмақ. Айта кету керек, балабақшаның аумағы да педагогикалық-психологиялық дамытушы орта құрамына кіреді. Әр топтың серуендеу алаңы, жаттығуға қажетті спорттық жабдықтары, спорт алаңы, гүлзарлар бар.

Бірлескен жұмыс жауапкершілікті сезінуге, еңбек дағдыларын қалыптастыруға және балалар ұжымының бірігуіне ықпал етуіне мүмкіндік беоеді. Әрине ашық ауада жұмыс істеу балалардың денсаулығын сақтауға және нығайтуға ықпал етеді.

Сонымен қатар мектеп жасына дейінгі балаларда қарапайым экологиялық ұғымдардың қалыптасуына әсер етеді. Мектепке дейінгі жаста экологиялық білім негіздерін игеру ең нәтижелі болады, өйткені балалар табиғатты өте эмоционалды қабылдайды.

№1 “Күншуақ” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Әрбір топтарға белгілі орталарбалалар балалар мен педагогтердің мүмкіндіктеріне қатысты жүщеге асырылады. Мысалы, егер балаларды динозаврлар толығымен қызықтырса, онда барлық орталықтар тиісті мазмұнмен толтырылады.

№2 “Аққу” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Егер сізде белсенді ұлдар көп болса, сізге үлкен құрылыс орталығы мен дене шынықтыру орталығы қажет болады. Сонда ғана балалар секіріп, өрмелеу арқылы өз күш-қуаттарын жұмсайды.

№3 “Айгөлек” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Барлық топтарға, мамандардың бөлмелері үшін біз дамып келе жатқан ақпараттық білім беру кеңістіктік ортасын, объектілік-кеңістіктік ортаны және мектепке дейінгі білім беру мекемесі тобындағы балалар мен белсенділік орталықтарының қызметін көрсететін бейне шолу жасадық.

№4 “Балдырған” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Біздің мектепке дейінгі мекемеде кеңістіктік орта әр баланың даралығын, бейімділігін, қызығушылығын, белсенділік деңгейін ескере отырып құрылады. Біз оны әрбір бала өзінің жақсы көретін ісімен еркін айналысуға, бақылау, салыстыру және әрекет ету қабілетін шыңдау мүмкіндігіне ие болатындай етіп құрастырдық.

№5 “Ақбота” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Мұндай ортада бала танымдық шығармашылық іс-әрекетке белсене араласады, оның білуге ​​құштарлығы, қиялы, ақыл-ойы мен өнері, қарым-қатынас жасау қабілеті дамиды, ең бастысы тұлға болып қалыптасады.

№6 “Арман” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Бала мұндай ортада жай ғана араласпайды, ол өзін тұрған кеңістіктің толық иесі ретінде сезінеді.

№7 “Айналайын” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Заттық-кеңістік дамытушы ортаны құруда  міндетті түрде әр жастағы балалардың жеке ерекшеліктері мен қабілеттерін ,қызығушылығын ескеруіміз қажет.

№8 “Балауса” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Дамытушы ортада бала ересектердің өзіне деген мейірімді қарым-қатынасын, дербестігін ынталандыруын, жеке басын құрметтеуін, балаға қиын сәттерде қолдау көрсетілетінін сезіне білу керек.

Дамытушы ортада балаға өз қызығушылықтары мен мүмкіндіктеріне сүйене отырып, өзін қызықтыратын ойын материалдарымен ойнауға мүмкіндік ала алуы тиіс.

№9 “Еркетай” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Дұрыс құрылған дамытушы ортада бала әрекетке ынталандырылады, бала тұлға ретінде дамиды, қабілеттерінің ерте көрінуіне ықпал болады және  еркін шешім қабылдауға қалыптасады.

№10 “Аяла” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Дамытушы орта баланың өзіне деген сенімділігін арттыруға, оны бойына сіңіруіне септігін тигізеді, мектеп жасына дейінгі балаға өз қабілеттерін сезіну жəне қолдануға мүмкіндік береді, өз қабілетін, шығармашылық шешімдер қабылдай алу дағдыларын дамытады.

№11 “Мерей” тобына шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Тəрбиеші арнайы құрастырылған заттық-дамытушы ортада тəрбиелеу жəне білім беру үдерісін ұйымдастырудың түрлі əдіс-тəсілдерді, формаларын пайдалануы қажет. Тəрбиешінің мақсаты: мектепке дейінгі мекемедегі тəрбиеленуші дамуының əрбір кезеңінде жеке шығармашылығын қалыптастыруды жүзеге асыру үшін заттық-дамытушы ортаны көп кезеңді, көп қызметті етіп құрастыру.

Қазақ тілі бөлмесіне шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Мектепалды даярлықта балаларды ұлттық тəрбиеге баулуды дамытушы орта арқылы қалыптастыру тақырыбында біз дамытушы ортаны дұрыс қалыптастыру мақсатында мектепке дейінгі жастағы балаларды ұлттық тəрбиеге баулудың ерекшеліктерін зерттедік. Балалық шақта берілген білім бүкіл өмір бойына қалады жəне белгілі бір көзқарас қалыптасады. Тəрбиеші келешек Отанының патриот азаматын тəрбиелейтін болғандықтан, оған өз ұлтының салт-дəстүрлерін, ұлттық аспаптарын, халық ауыз əдебиетін, ою өрнек, нақыштарын, ұлттық кəсіпкерліктің қыр-сырлары жайлы біліммен таныстырады. Кез келген тəрбие бастауы баланың тілін дамытумен тікелей байланыст.

Дефектолог пен логопед бөлмесіне шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)

Дамытушы орта бала тəрбиелеуде ең маңызды факторлардың бірі болып табылады, сондықтан да дамытушы ортаны жабдықтаған да оны өзгертуге жəне толықтыруға болатындай етіп жабдықтаған дұрыс.

Музыка жетекшісінің бөлмесіне шолу жасау (видеоны көру үшін суретті басыңыз)