Негізінде ата – аналар баланы неге үйретеді? «Бағдаршамнын қызыл көзі жаңғанда, жолдан өтпе», рахмет айтуды», «үлкенге орын бер». Психологтар баланың өз жас ерекшеліктеріне сай 10 - қағидасын айтқан.
Сонымен балаға үйрену қажет:
1. Жақсы жолдас болуды. Өзгемен қалындағысын бөлісуді. Әсіресе бұл балалардың іні, қарындас, сіңілдері болғанда. Бөлісу тәртібі оның ішітарлықтан аулақ болуға, жан – жақты достары болуды қалыптастырады. Отбасысы үнемі қасында бола бермейді ғой, сол кезде жақын досының болғаны абзал. Егерде өзі жақсы дос болса.
2. Өзін-өзі білуі:Балалар көбінесе бір – бірімен түсіндіруді талап еткізеді. Ойыншықтарын тартып алады, тіпті сол үшін төбелесіп те қалады. Осындай жағдайда балаға ашық, анық түрде түсіндіру керек.
3. Біреу үшін болысуды: Досының әлсіз немесе жуастау үшінде болысуды жас кезінен бойына сіңіре білуі керек. Әсіресе бұл қасиет ер балаларға тән.
4. Өзінің ойын қалыптастыру: Балалар өздерінің талаптылықтарымен де тәнті етіп жатады. Ол жақсы, бірақ ата – аналарда бұл әрекетін құптап аса асқақтап әсерлеудің қажет емес екенің, талант-талаптылықтарын мақтаныш ретінде көрсетудің керек жоқ екенің түсіндіру керек.
5. Күшті болу: Балалардың күштіліктерін ескерген уақыттан бастап, олар жаңадан үйреніп көруді талап етеді. Оның қаншалықты қауіпті екенің ескере бермейді. Сондықтан балалық шағынан үлкен жасына дейіңгі дейін айтып түсіндіру керек.
6. Өзіндік әрекетін іздеу: Кейбір аналарда балаларына сәнді киіндіру мен шаш үлгісін түзеудегі экспериментті әрекет жасауда уақыт бола бермейді. Оларға өздеріне сай қалыпты киімдерін реттеп, кигізеді. Бір мезгіл тырысыңыз: балаға өзіне ұнайтын, қалайтын әрекетті жасауына.
7. Жануарлармен жақсы қарым – қатынас жасау:Ол үшін арнайы жан – жануарды асыраудың қажеті жоқ. Сырттай да бала аулада, көшеде күшіктерге, мысықтарга, құстарға нан қиқымен дәндер әкеп беріп тұрса да қоршаған ортаға деген өзінің қамқорлығын білдіре алады.
8. Сәтсіздіктен кейінде, жалғастыру: Басында қиындау болады. Мысалы велосипедті алып көрейік. Барлығы да алғашқыдан жүріп, теуіп кетті деуге қиын.Балада бәрі жақсы болады. Алған бетінен қайтпауды, алға қарай ынталануды жалғастыру. Балаға қиындықты жеңе білуге жалғастыруды үйрету. Ол оның алдағы өміріне пайдалы.
9. Көп жағдайды армандау және ол үшін еңбек ету:Арманымыз біздің өмірімізде біз ойлағаннанда ерекше етеді. Бірақ оны әрекеттеу үшін, аз еңбектенбеу керек. Баланың арманыңдағы кейбір кері ойларынан аластату керек. «Бұл мүмкін емес», «Бәрібірде сенен түк шықпайды», «Босқа әурешілік» деген сияқты.
10. Әр күніне қуану керек: Өмір бізге әрқашанда жақсы жақтарымен көріне бермейді; және күнде бәрі жақсы бола бермейді. Бірақ оның бәрі біздің күшімізде емес, оның бәрін күнде көңілді ету балаға түсіндіру керек, ол үшін уайымдаудың қажеті жоқ. Жақсы әрекеттер жасап, әр жағдайда ауыстырып, жақсылыққа жаруды, талаптануды.
Контакты
