Діни ќызмет жјне діни бірлестіктер туралы
Ќазаќстан Республикасыныѕ 2011 жылєы 11 ќазандаєы № 483-ІV Заѕы
"Егемен Ќазаќстан" 2011 жылєы 15 ќазандаєы № 497-500 (26892); "Казахстанская правда" от 15.10.2011 г., № 330-331 (26721-26722)

Ќолданушылар назарына!
Ќолданушыларєа ыѕєайлы болуы їшін РЌАО мазмўнды жасады.

МАЗМЎНЫ

РЌАО-ныѕ ескертпесі!
ЌР Заѕыныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 25-баптан ќараѕыз.

Осы Заѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзін демократиялыќ, зайырлы мемлекет ретiнде орныќтыратынын, јркiмнiѕ ар-ождан бостандыєы ќўќыєын растайтынын, јркiмнiѕ дiни нанымына ќарамастан теѕ ќўќылы болуына кепілдік беретінін, ханафи баєытындаєы исламныѕ жјне православиелік христиандыќтыѕ халыќтыѕ мјдениетініѕ дамуы мен рухани ґміріндегі тарихи рґлін танитынын, Ќазаќстан халќыныѕ рухани мўрасымен їйлесетін басќа да діндерді ќўрметтейтінін, конфессияаралыќ келісімніѕ, діни таєаттылыќтыѕ жјне азаматтардыѕ діни нанымдарын ќўрметтеудіѕ маѕыздылыєын танитынын негізге алады.

1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап. Осы Заѕда пайдаланылатын негiзгі ўєымдар

Осы Заѕда мынадай негiзгi ўєымдар пайдаланылады:
1) єибадат їйі (єимараты) – ќўдайєа ќўлшылыќ етуге, дўєа оќылатын жјне діни жиналыстарєа, діни тју етуге (мінажат етуге) арналєан орын;
2) діни ќызмет – діндарлардыѕ діни ќажеттіліктерін ќанаєаттандыруєа баєытталєан ќызмет;
3) діни ќызметші – діни, уаєыздаушылыќ ќызметке тиісті діни бірлестік ујкілеттік берген адам;
4) діни бірлестік – Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдардыѕ ґз мїдделерініѕ ортаќтыєы негізінде діни ќажеттіліктерін ќанаєаттандыру їшін Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамалыќ актілерінде белгіленген тјртіппен біріккен ерікті бірлестігі;
5) миссионерлік ќызмет – Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ, шетелдіктердіѕ, азаматтыєы жоќ адамдардыѕ, Ќазаќстан Республикасында тіркелген діни бірлестіктердіѕ атынан Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєында діни ілімді таратуєа баєытталєан ќызметі;
6) ујкілетті орган – діни ќызмет саласындаєы мемлекеттік реттеуді жїзеге асыратын мемлекеттік орган.

2-бап. Ќазаќстан Республикасыныѕ діни ќызмет жјне
діни бірлестіктер туралы заѕнамасы

1. Ќазаќстан Республикасыныѕ дiни ќызмет жјне діни бірлестіктер туралы заѕнамасы Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясына негізделеді жјне осы Заѕ мен Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзге де нормативтiк-ќўќыќтыќ актiлерiнен тўрады.
2. Eгep Ќазаќстан Республикасы ратификациялаєан халыќаралыќ шартта осы Заѕда кґзделгеннен ґзгеше ќаєидалар белгіленген болса, онда халыќаралыќ шарттыѕ нормалары ќолданылады.

3-бап. Мемлекет жјне дін

1. Мемлекет дін мен діни бірлестіктерден бґлінген.
2. Діни бірлестіктер жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдар дінге кґзќарасына ќарамастан заѕ алдында теѕ.
3. Ешбiр дiн мемлекеттік немесе міндетті дін ретінде белгіленбейді.
4. Діни білім беру ўйымдарын ќоспаєанда, Ќазаќстан Республикасында бiлiм беру мен тјрбиелеу жїйесі дін мен діни бірлестіктерден бґлiнген жјне зайырлы сипатта болады.
5. Заѕды діни ќызметке кедергі келтіруге, жеке тўлєалардыѕ дінге кґзќарасы себептері бойынша азаматтыќ ќўќыќтарыныѕ бўзылуына немесе олардыѕ діни сезімдерін ќорлауєа, ќандай да бір дiндi ўстанушылар ќастерлейтін заттарды, ќўрылыстар мен орындарды бїлдіруге жол берілмейді.
6. Јркім Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес діни немесе ґзге де нанымдарды ўстануєа, оларды таратуєа, діни бірлестіктердіѕ ќызметіне ќатысуєа жјне миссионерлік ќызметпен айналысуєа ќўќылы.
7. Ешкімніѕ де ґз діни нанымдары себептері бойынша Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясы мен заѕдарында кґзделген міндеттерін атќарудан бас тартуєа ќўќыєы жоќ.
Діни ќызметшілер, миссионерлер, діни бірлестіктердіѕ басшылары немесе ќатысушылары (мїшелері) болып табылатын Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары саяси ґмiрге Ќазаќстан Республикасыныѕ барлыќ азаматтарымен бірдей тек ґз атынан єана ќатыса алады.
8. Дін мен діни бірлестіктердіѕ мемлекеттен бґліну ќаєидатына сјйкес мемлекет:
1) Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ, шетелдік пен азаматтыєы жоќ адамныѕ дінге жјне ўстанатын дініне ґз кґзќарасын айќындауына, ата-аналардыѕ немесе балалардыѕ ґзге де заѕды ґкілдерініѕ балаларды ґз нанымдарына сјйкес тјрбиелеуіне, мўндай тјрбиелеу баланыѕ ґмірі мен денсаулыєына ќатер тґндірген, оныѕ ќўќыќтарына ќысым жасаєан жјне жауапкершілігін шектеген, сондай-аќ Ќазаќстан Республикасыныѕ конституциялыќ ќўрылысына, егемендігіне жјне аумаќтыќ тўтастыєына ќарсы баєытталєан жаєдайларды ќоспаєанда, араласпайды;
2) діни бірлестіктерге мемлекеттік органдардыѕ функцияларын орындауды жїктемейді;
3) егер дiни бiрлестiктердiѕ ќызметi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына ќайшы келмесе, дiни бiрлестiктердiѕ ќызметіне араласпайды;
4) дiн ўстанатын жјне оны ўстанбайтын Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдар арасында, сондай-аќ јртїрлі діни бiрлестiктер арасында ґзара тґзушілік пен ќўрметтеу ќатынастарын орнатуєа жјрдемдеседі.
9. Дін мен діни бірлестіктердіѕ мемлекеттен бґліну ќаєидатына сјйкес діни бірлестіктер:
1) мемлекеттiк органдардыѕ функцияларын орындамайды жјне олардыѕ ќызметіне араласпайды;
2) саяси партиялардыѕ ќызметіне ќатыспайды, оларєа ќаржылыќ ќолдау кґрсетпейді, саяси ќызметпен айналыспайды;
3) Ќазаќстан Республикасы заѕнамасыныѕ талаптарын саќтауєа мiндеттi.
10. Дiни негіздегі партиялардыѕ ќызметіне, маќсаттары мен іс-јрекеті мемлекетте бір дiнніѕ їстемдігін орныќтыруєа, оныѕ iшiнде зорлыќ-зомбылыќпен немесе зорлыќ-зомбылыќќа їндеумен жјне ґзге де ќўќыќќа ќарсы іс-јрекеттермен байланысты діни ґшпендiлiктi немесе алауыздыќты ќоздыруєа баєытталєан діни бiрлестіктер ќўруєа жјне олардыѕ ќызметiне тыйым салынады.
11. Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген тјртiппен тiркелмеген дiни бiрлестiктердiѕ ќызметiне, сол сияќты Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарын, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдарды дiнге кґзќарасын айќындауда, діни бірлестіктердіѕ ќызметіне, дiни жораларєа жјне (немесе) дiндi оќып-їйренуге ќатысуына немесе ќатыспауына ќандай да бiр мјжбїрлеуге жол берiлмейдi.
12. Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарына, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдарєа зорлыќ-зомбылыќ кґрсетумен немесе олардыѕ денсаулыєына ґзге де зиян келтірумен не ерлі-зайыптылардыѕ некесін бўзумен (отбасыныѕ бўзылуымен) немесе туыстыќ ќарым-ќатынастарды тоќтатумен, имандылыќќа нўќсан келтірумен, адамныѕ жјне азаматтыѕ ќўќыќтары мен бостандыќтарын бўзумен, азаматтарды Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясы мен заѕдарында кґзделген міндеттерін атќарудан бас тартуєа тїрткі болумен жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасын ґзге де бўзушылыќпен ўштасатын діни бірлестіктер ќызметіне жол берілмейді.
13. Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарын, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдарды, оныѕ ішінде ќайырымдылыќ ќызмет арќылы жјне (немесе) олардыѕ діни бірлестіктерден шыєуына кедергі келтіретін, оныѕ ішінде Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдардыѕ материалдыќ немесе ґзге де тјуелділігін пайдалана отырып бопсалау, кїш ќолдану немесе кїш ќолданамын деп ќорќыту жолымен не алдау жолымен ґз ќызметіне мјжбїрлеп тартатын діни бірлестіктердіѕ ќызметіне жол берілмейді.
14. Діни бірлестіктіѕ ќатысушыларын (мїшелерін) жјне дін ўстанушыларын діни бірлестіктіѕ, оныѕ басшылары мен басќа да ќатысушыларыныѕ (мїшелерініѕ) пайдасына ґздеріне тиесілі мїлкін иеліктен шыєаруєа мјжбїрлеуге жол берілмейді.
15. Дінді жјне діни кґзќарастарды пайдалана отырып, мемлекеттік органдардыѕ ќызметіне ќасаќана іріткі салуєа, олардыѕ їздіксіз жўмыс істеуініѕ бўзылуына, елдегі басќарушылыќ деѕгейін тґмендетуге јкеп соєатын шешімдерді ќабылдауєа жјне іс-јрекеттер жасауєа жол берілмейді.
16. Діни бірлестіктіѕ басшысы кјмелетке толмаєандардыѕ ата-анасыныѕ біреуі немесе оныѕ ґзге де заѕды ґкілдері ќарсылыќ білдірген кезде кјмелетке толмаєандарды діни бірлестіктіѕ ќызметіне тартуєа жјне (немесе) ќатыстыруєа жол бермеу шараларын ќолдануєа міндетті.

2-тарау. ДІНИ ЌЫЗМЕТ САЛАСЫНДАЄЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ

4-бап. Ујкілетті органныѕ ќўзыреті

Ујкілетті орган:
1) дiни бiрлестiктермен ґзара iс-ќимыл саласындаєы мемлекеттік саясаттыѕ негiзгi баєыттарын ќалыптастыруєа жјне iске асыруєа ќатысады;
2) Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєында ќўрылєан дiни бiрлестiктердiѕ, миссионерлердiѕ, діни білім беру ўйымдарыныѕ ќызметiн зерделеп, оєан талдау жїргiзедi;
3) ґз ќўзыретiне жататын мјселелер бойынша тїсіндіру жўмыстарын жїзеге асыруды ќамтамасыз етеді;
4) Ќазаќстан Республикасыныѕ діни ќызмет жјне діни бірлестіктер туралы заѕнамасын жетiлдiру жґнінде ўсыныстар јзiрлейдi;
5) діни ќызмет жјне дiни бiрлестiктермен ґзара іс-ќимыл мјселелері бойынша облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ жјне астананыѕ жергiлiктi атќарушы органдарыныѕ ќызметiн їйлестiредi;
6) дiнтану сараптамалары жјне діни бірлестіктерді ќўруєа бастамашы азаматтар тізімдеріне тексеру жїргiзiлуiн ќамтамасыз етедi;
7) жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ дiни ќызмет жјне діни бірлестіктер туралы заѕнамасын бўзушылыќтарєа ќатысты ґтініштерін ќарайды;
8) шет мемлекеттердiѕ діни ќызмет саласындаєы ујкілетті органдарымен ынтымаќтастыќты ўйымдастырады жјне жїзеге асырады;
9) республика аумаєындаєы шетелдік діни бірлестіктердіѕ ќызметіне, шетелдік діни орталыќтардыѕ Ќазаќстан Республикасындаєы діни бірлестіктер басшыларын таєайындауына келісім білдіреді;
10) осы Заѕда, Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзге де заѕдарында, Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ жјне Ќазаќстан Республикасы Їкіметініѕ актілерінде кґзделген ґзге де ґкілеттіктерді жїзеге асырады.

5-бап. Облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ
жјне астананыѕ жергілікті атќарушы органдарыныѕ
діни ќызмет жјне діни бірлестіктермен ґзара
іс-ќимыл мјселелері бойынша ќўзыреті

Діни ќызмет жјне дiни бiрлестiктермен ґзара іс-ќимыл мјселелері бойынша облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ жјне астананыѕ жергiлiктi атќарушы органдары:
1) ґѕірдегі діни ахуалєа зерделеу жјне талдау жїргізеді;
2) ујкiлеттi органєа Ќазаќстан Республикасыныѕ дiни ќызмет жјне діни бірлестіктер туралы заѕнамасын жетiлдiру жґнінде ўсыныстар енгiзедi;
3) жергілікті деѕгейде ґз ќўзыретіне жататын мјселелер бойынша тїсiндiру жўмыстарын жїргiзедi;
4) діни јдебиетті жјне діни мазмўндаєы ґзге де аќпараттыќ материалдарды, діни маќсаттаєы заттарды тарату їшін арнайы тўраќты їй-жайлардыѕ орналастырылуын бекітеді, сондай-аќ єибадат їйлерінен (єимараттарынан) тыс жерлерде діни жораларды ґткізуге арналєан їй-жайлардыѕ орналастырылуын келіседі;
5) ујкілетті органмен келiсе отырып, єибадат їйлерін (єимараттарын) салу туралы, олардыѕ орналасатын жерін аныќтау, сондай-аќ їйлерді (єимараттарды) єибадат їйлері (єимараттары) етіп ќайта бейіндеу (функционалдыќ маќсатын ґзгерту) туралы шешімдер ќабылдайды;
6) жергілікті мемлекеттік басќару мїддесінде Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасы жергілікті атќарушы органдарєа жїктейтін ґзге де ґкілеттіктерді жїзеге асырады.

6-бап. Дiнтану сараптамасы

1. Ујкілетті орган мынадай негіздер бойынша дінтану сараптамасын жїргізуді ќамтамасыз етеді:
1) жеке жјне (немесе) заѕды тўлєалардыѕ ујкілетті органєа ґтініштері;
2) Ќазаќстан Республикасы ўйымдарыныѕ кітапхана ќорларына, сондай-аќ ујкілетті органєа діни јдебиеттіѕ, діни мазмўндаєы ґзге де аќпараттыќ материалдардыѕ келіп тїсуі;
3) жеке тўлєалардыѕ миссионер ретінде тіркеу жјне діни бірлестіктерді тіркеу туралы ґтініші;
4) жеке ґзі пайдалануєа арналєан материалдарды ќоспаєанда, діни мазмўндаєы аќпараттыќ материалдардыѕ јкелінуі;
5) ујкілетті орган басшысыныѕ бўйрыєы.
2. Ќўрылтай ќўжаттары, сондай-аќ діни мазмўндаєы басќа да ќўжаттар, діни білім беру баєдарламалары, діни мазмўндаєы аќпараттыќ материалдар мен діни маќсаттаєы заттар дінтану сараптамасы объектілеріне жатады.
3. Дінтану сараптамасын дінтану саласында арнайы білімі бар адамдар, ќажет болєан жаєдайда мемлекеттік органдардыѕ ґкілдерін жјне ґзге де мамандарды тарта отырып, жїргізеді.
4. Дiнтану сараптамасын жїргiзу тјртiбiн Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi айќындайды.

3-тарау. ЌАЗАЌСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАЄЫ ДІНИ ЌЫЗМЕТ

7-бап. Дiни жоралар мен рјсiмдер

1. Дiни бiрлестiктер ќўлшылыќ ету орындарын ўстауєа ќўќылы.
2. Ќўдайєа ќўлшылыќ ету, діни жоралар, рјсімдер жјне (немесе) жиналыстар єибадат їйлерінде (єимараттарында) жјне оларєа бґлінген аумаќта, ќўлшылыќ ету орындарында, діни бірлестіктер мекемелері мен їй-жайларында, зираттар мен крематорийлерде, жаќын жерде тўратын адамдардыѕ ќўќыќтары мен мїдделері саќталєан жаєдайда тўрєын жайларда, ќажет болєан кезде ќоєамдыќ тамаќтандыру объектілерінде бґгетсіз жїргізіледі (жасалады). Ґзге жаєдайларда діни іс-шаралар Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгiленген тјртіппен жїзеге асырылады.
3. Ќўдайєа ќўлшылыќ етуді, діни жораларды, рјсімдерді жјне (немесе) жиналыстарды ґткізуге (жасауєа), сондай-аќ миссионерлік ќызметті жїзеге асыруєа:
1) осы баптыѕ 2 жјне 4-тармаќтарында кґзделген жаєдайларды ќоспаєанда, мемлекеттік органдардыѕ, ўйымдардыѕ;
2) Ќарулы Кїштердіѕ, басќа да јскерлер мен јскери ќўралымдардыѕ, сот жјне ќўќыќ ќорєау органдарыныѕ, ќоєамдыќ ќауіпсіздікті ќамтамасыз етумен, жеке тўлєалардыѕ ґмірі мен денсаулыєын ќорєаумен байланысты басќа да ќызметтердіѕ;
3) діни білім беру ўйымдарын ќоспаєанда, білім беру ўйымдарыныѕ аумаєында жјне єимараттарында жол берілмейді.
4. Ќоєамнан уаќытша оќшаулауды ќамтамасыз ететін арнайы мекемелерде ўсталатын, жазаны орындайтын мекемелерде отырєан, ќарттар мен мїгедектерге арналєан интернат-їйлерде јлеуметтiк ќызмет кґрсетуден ґтетін, стационарлыќ кґмек кґрсететін денсаулыќ саќтау ўйымдарыныѕ емделушілері болып табылатын адамдарєа олардыѕ немесе олардыѕ туысќандарыныѕ тілегі бойынша салт жораларыныѕ ќажеттілігі жаєдайында Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгіленген тјртіппен тіркелген діни бірлестіктердіѕ діни ќызметшілері шаќырылады. Бўл ретте діни жораларды, рјсімдерді жјне (немесе) жиналыстарды ґткізу аталєан ўйымдардыѕ ќызметіне кедергі келтірмеуге, басќа адамдардыѕ ќўќыќтары мен заѕды мїдделерін бўзбауєа тиіс.

8-бап. Миссионерлік ќызмет

1. Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдар миссионерлiк ќызметтi тiркеуден ґткеннен кейiн жїзеге асырады.
2. Миссионерлiк ќызметті жїзеге асыратын адамдарды тiркеудi ујкілетті органныѕ аумаќтыќ бґлімшелері ќўжаттар ўсынылєан кїннен бастап кїнтізбелік отыз кїннен аспайтын мерзімде жїргізеді. Миссионер ўсынєан материалдар бойынша ќорытынды алу їшін дінтану сараптамасын жїргізу кезінде тіркеу мерзімі тоќтатыла тўрады.
3. Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєындаєы миссионерлер ујкілетті органныѕ аумаќтыќ бґлімшелерінде жыл сайын ќайта тiркеуден ґтуге мiндеттi.
4. Миссионерлер тіркелу їшін ујкілетті органныѕ аумаќтыќ бґлімшелеріне мынадай ќўжаттар мен материалдарды:
1) паспортыныѕ немесе жеке кујлігініѕ кґшірмесін;
2) миссионерлiк ќызмет аумаєы мен мерзiмi кґрсетiлген ґтiнiшті;
3) дiни бiрлестiктіѕ атынан миссионерлiк ќызметті жїзеге асыру ќўќыєына дiни бiрлестiк берген ќўжатты;
4) миссионер ґкілі болып табылатын діни бірлестікті Ќазаќстан Республикасында мемлекеттік тіркеу туралы кујліктіѕ жјне оныѕ жарєысыныѕ кґшірмесін;
5) миссионерлік ќызметке арналєан діни јдебиетті, дiни мазмўндаєы ґзге де аќпараттыќ материалдарды, дiни маќсаттаєы заттарды ўсынады.
Ќазаќстан Республикасындаєы шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдар миссионер ретінде тіркелу їшін ујкілетті органныѕ аумаќтыќ бґлімшелеріне мынадай ќўжаттарды:
1) миссионер оныѕ атынан ґкілдiк ететін дiни бiрлестiктіѕ шет мемлекеттіѕ заѕнамасы бойынша ресми тiркелгендiгiн кујландыратын заѕдастырылєан немесе апостиль ќойылєан ќўжатты;
2) Ќазаќстан Республикасында тіркелген діни бірлестіктіѕ шаќыруын ќосымша ўсынады.
Шет мемлекеттер берген ќўжаттардыѕ ќазаќ жјне орыс тілдеріне аудармасыныѕ дўрыстыєы Ќазаќстан Республикасында нотариат кујландырєан жјне аударманы жїзеге асырєан аудармашы ќолыныѕ тїпнўсќалыєы Ќазаќстан Республикасында нотариат кујландырєан тїрінде табыс етіледі.
5. Миссионер ретінде тіркеуден ґту їшін ќўжаттар ўсынєан Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарын, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдарды дінтану сараптамасыныѕ теріс ќорытындысы негізінде, сондай-аќ, егер оныѕ миссионерлік ќызметі конституциялыќ ќўрылысќа, ќоєамдыќ тјртіпке, адамныѕ ќўќыќтары мен бостандыєына, халыќтыѕ денсаулыєы мен имандылыєына ќатер тґндіретін болса, тіркеуден бас тартылады.
6. Миссионерлердіѕ діни мазмўндаєы материалдарды жјне діни маќсаттаєы заттарды пайдалануына дінтану сараптамасыныѕ оѕ ќорытындысын алєаннан кейін єана жол беріледі.
7. Миссионерлік ќызметті тіркеусіз жїзеге асыруєа тыйым салынады.

9-бап. Дiни јдебиет жјне дiни маќсаттаєы заттар

1. Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдар, дiни бiрлестiктер ґздерініѕ ќалауы бойынша діни јдебиетті, діни мазмўндаєы ґзге де аќпараттыќ материалдарды, дiни маќсаттаєы заттарды сатып алуєа жјне пайдалануєа ќўќылы.
2. Діни јдебиетті, діни мазмўндаєы ґзге де аќпараттыќ материалдарды, діни маќсаттаєы заттарды тек ќана єибадат їйлерінде (єимараттарында), діни білім беру ўйымдарында, сондай-аќ облыстардыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќалалардыѕ жјне астананыѕ жергілікті атќарушы органдары арнайы белгілеген тўраќты їй-жайларда таратуєа жол беріледі.
3. Жеке пайдалануєа арналєандарын ќоспаєанда, Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєына діни мазмўндаєы аќпараттыќ материалдарды јкелуді тіркелген діни бірлестіктер єана дінтану сараптамасыныѕ оѕ ќорытындысын алєаннан кейін жїзеге асырады.
4. Дiни бiрлестiк шыєаратын жјне (немесе) тарататын дiни јдебиетте жјне дiни мазмўндаєы басќа да аќпараттыќ материалдарда діни бірлестіктіѕ толыќ атауы болуєа тиiс.

10-бап. Ќайырымдылыќ ќызметi

1. Дiни бiрлестiктер ќайырымдылыќ ќызметін жїзеге асыруєа жјне ќайырымдылыќ ўйымдарын ашуєа ќўќылы.
2. Ќайырымдылыќты жїзеге асыру кезінде діни ќызметке тарту маќсатында Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдардыѕ материалдыќ тјуелділігін (мўќтаждыєын) пайдалануєа жол берілмейді.

11-бап. Дiнге сенушiлердiѕ жјне дiни бiрлестiктердiѕ
халыќаралыќ байланыстары мен ќарым-ќатынастары

1. Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары, шетелдіктер, азаматтыєы жоќ адамдар мен дiни бiрлестiктер олардыѕ мінажат етуге, жиналыстар мен басќа да дiни іс-шараларєа ќатысу їшiн шетелге шыєып тўруын ќоса алєанда, халыќаралыќ байланыстар мен жеке ќарым-ќатынас орнатуєа жјне ќатынастарын їзбеуге ќўќылы.
2. Дiни бiрлестiктер діни білім беру ўйымдарында оќыту їшiн шетелге Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарын жiбере алады жјне
Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєындаєы діни білім беру ўйымдарында оќыту їшiн шетелдіктерді, азаматтыєы жоќ адамдарды ќабылдай алады.

4-тарау. ДІНИ БIРЛЕСТIКТЕРДІ ЌЎРУ, МЕМЛЕКЕТТІК ТІРКЕУ, ЌАЙТА ЎЙЫМДАСТЫРУ, ТАРАТУ

12-бап. Діни бірлестіктердіѕ мјртебесі

1. Ќазаќстан Республикасында: жергілікті, ґѕірлік жјне республикалыќ мјртебесі бар діни бірлестіктер ќўрылуы жјне јрекет етуі мїмкін.
2. Ќазаќстан Республикасыныѕ кемінде елу азаматыныѕ бастамасы бойынша ќўрылєан, бір облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ жјне астананыѕ шегінде јрекет ететін діни бірлестік жергілікті діни бірлестік болып танылады.
3. Кемінде екі облыстан, республикалыќ маѕызы бар ќалалардан жјне астанадан ґкілдік ететін, олардыѕ јрќайсысынан Ќазаќстан Республикасыныѕ кемінде екі жїз елу азаматы бар екі жјне одан да кґп жергілікті діни бірлестіктердіѕ ќатысушылары (мїшелері) болып табылатын, Ќазаќстан Республикасыныѕ кемінде бес жїз азаматыныѕ бастамасы бойынша ќўрылєан діни бірлестік ґѕірлік діни бірлестік болып танылады.
Ґѕірлік діни бірлестіктер осы жергілікті діни бірлестіктердіѕ ќызметі аумаєыныѕ шегінде ќўрылып, ґз ќызметін жїзеге асырады.
4. Барлыќ облыстардан, республикалыќ маѕызы бар ќалалардан жјне астанадан ґкілдік ететін, Ќазаќстан Республикасыныѕ кемінде бес мыѕ азаматыныѕ бастамасы бойынша ќўрылєан, олардыѕ јрќайсысында Ќазаќстан Республикасыныѕ кемінде їш жїз азаматы бар, сондай-аќ Ќазаќстан Республикасыныѕ барлыќ аумаєында ґз ќўрылымдыќ бґлімшелері (филиалдары мен ґкілдіктері) бар діни бірлестік республикалыќ діни бірлестік болып танылады.

13-бап. Діни бірлестіктерді ќўру

1. Діни бірлестік он сегіз жасќа толєан, ќўрылтай жиналысын (съезін, конференциясын) шаќыратын Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ бастамасы бойынша ќўрылады, онда діни бірлестікті ќўру, оныѕ атауы, жарєысы туралы шешімдер ќабылданады жјне оныѕ басшылыќ органдары ќўрылады. Азаматтар ќўрылтай жиналысына (съезіне, конференциясына) ґз еркі бойынша жеке тїрде ќатысады.
2. Діни бірлестіктіѕ мынадай белгілері:
1) ортаќ діни ілімі;
2) діни жораларды, рјсімдер мен уаєыздарды орындау;
3) ґз ќатысушыларын (мїшелерін) жјне дін ўстанушыларын дінге тјрбиелеу;
4) ќызметініѕ діни баєыты болуєа тиіс.
3. Республикалыќ діни бірлестіктер мен ґѕірлік діни бірлестіктер ґз жарєыларына сјйкес діни ќызметшілер даярлаудыѕ кјсіптік оќу баєдарламаларын іске асыратын мекемелер нысанында діни білім беру ўйымдарын ќўруєа ќўќылы.
4. Діни білім беру ўйымдарын ќоспаєанда, діни бірлестіктен басќа ґзгеше ўйымдыќ-ќўќыќтыќ нысанда діни ќызметпен айналысатын заѕды тўлєаларды ќўруєа жјне олардыѕ ќызметіне жол берілмейді.
5. Мемлекеттік органдарда, ўйымдар мен мекемелерде, білім беру жјне денсаулыќ саќтау ўйымдарында діни бірлестіктердіѕ ўйымдыќ ќўрылымдарын ќўруєа жол берілмейді.

14-бап. Діни бірлестіктіѕ атауы

1. Діни бірлестіктіѕ атауы ўстанатын діні мен мјртебесін ќамтуєа тиіс.
2. Толыќ жјне ќысќартылєан атауы мен оныѕ нышаны Ќазаќстан Республикасыныѕ жјне басќа да мемлекеттердіѕ мемлекеттік рјміздерін, Ќазаќстан Республикасы мемлекеттік органдарыныѕ, Ќазаќстан Республикасында тіркелген діни бірлестіктердіѕ, сондай-аќ Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасын бўзуына байланысты тыйым салынєан жјне (немесе) таратылєан діни бірлестіктердіѕ атауы мен нышанын толыќ немесе оныѕ елеулі бґлігінде ќайталамауєа тиіс.

15-бап. Діни бірлестіктерді мемлекеттік тіркеу

1. Дiни бiрлестiк оны мемлекеттік тіркеген сјттен бастап заѕды тўлєаныѕ ќўќыќ ќабiлеттілігiне ие болады.
2. Республикалыќ діни бiрлестiктердi жјне ґѕірлік діни бірлестіктерді мемлекеттiк тiркеудi Ќазаќстан Республикасыныѕ Јдiлет министрлiгi жїзеге асырады.
Жергілікті діни бірлестіктерді мемлекеттік тіркеуді, филиалдар мен ґкілдіктерді есептік тіркеуді аумаќтыќ јдiлет органдары жїзеге асырады.
3. Діни бірлестікті ќўру туралы шешім ќабылданєан сјттен бастап екі ай мерзім ішінде тіркелу їшін тіркеуші органєа ґтініш беріледі. Ґтінішке:
1) діни бірлестік басшысыныѕ ќолы ќойылєан діни бірлестіктіѕ жарєысы;
2) ќўрылтай жиналысыныѕ (съезініѕ, конференциясыныѕ) хаттамасы;
3) ќўрылатын діни бірлестіктіѕ бастамашы азаматтарыныѕ тіркеуші орган белгілеген нысан бойынша электрондыќ жјне ќаєаз жеткізгіштердегі тізімі;
4) дiни бiрлестiктiѕ орналасќан жерiн растайтын ќўжат;
5) діни ілімніѕ пайда болу тарихы мен негіздерін ашып кґрсететін жјне осы ілімге сјйкес келетін діни ќызмет туралы мјліметтер ќамтылєан діни баспа материалдары;
6) заѕды тўлєаны мемлекеттік тіркеу їшін алымдар тґлемін растайтын ќўжат;
7) діни бірлестіктіѕ басшысын сайлау туралы шешім не шетелдік діни орталыќ басшыны таєайындаєан жаєдайда, ујкілетті органмен келісілгенін растайтын ќўжат ќоса беріледі.
4. Ґѕірлік діни бірлестікті тіркеу кезінде тіркеуші орган белгілеген нысан бойынша ґѕірлік діни бірлестіктерді ќўруєа бастамашылыќ жасаєан жергілікті діни бірлестіктердіѕ јрќайсысыныѕ ќатысушыларыныѕ тізімі, сондай-аќ олардыѕ жергілікті діни бірлестіктері жарєыларыныѕ нотариат кујландырєан кґшірмелері ќосымша табыс етіледі.
5. Республикалыќ діни бірлестіктер мјртебесін растау їшін тіркелген кїнінен бастап бір жыл ґткенге дейін тіркеуді жїзеге асыратын органєа олардыѕ ќўрылымдыќ бґлімшелерініѕ (филиалдары мен ґкілдіктерініѕ) аумаќтыќ јділет органдарында есептік тіркеуден ґткенін растайтын ќўжаттардыѕ кґшірмелерін ўсынуєа міндетті.
6. Осы баптыѕ 5-тармаєыныѕ талаптарын орындамаєан жаєдайда, республикалыќ діни бірлестік Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгіленген тјртіппен ќайта ўйымдастырылуєа немесе таратылуєа жатады.
7. Діни бірлестіктерді мемлекеттiк тіркеу жјне олардыѕ филиалдары мен ґкілдіктерін есептiк тiркеу, діни бірлестіктерді ќайта тiркеу, тiркеуден бас тарту осы Заѕда кґзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, «Заѕды тўлєаларды мемлекеттік тіркеу жјне филиалдар мен ґкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Ќазаќстан Республикасыныѕ Заѕында кґзделген тјртiппен жјне мерзiмде жїзеге асырылады.
8. Мемлекеттік тіркеудіѕ (ќайта тіркеудіѕ) мерзіміне дінтану сараптамасын жїргізу жјне діни бірлестікті ќўруєа бастамашы азаматтар тізімініѕ осы Заѕныѕ талаптарына сјйкестігін тексеру їшін їзіліс жасалады.
9. Тіркеуші орган мемлекеттік тіркеу (ќайта тіркеу) мерзіміне їзіліс жасау туралы шешім ќабылданєан кїннен бастап їш жўмыс кїнінен кешіктірмей ујкілетті органєа дінтану сараптамасын жїргізу жјне діни бірлестіктер ќўруєа бастамашы азаматтар тізімдерін тексеруді ўйымдастыру їшін ќажетті ќўжаттардыѕ кґшірмелерін жібереді.
10. Ўсынылєан ќўжаттардыѕ заѕнамаєа сјйкестігін тексерудіѕ, жїргізілген дінтану сараптамасыныѕ, діни бірлестікті ќўруєа бастамашы азаматтардыѕ тізімін тексерудіѕ нјтижелері бойынша діни бірлестікті мемлекеттік тіркеу туралы немесе мемлекеттік тіркеуден бас тарту туралы шешім ќабылданады.

16-бап. Дiни бiрлестiктiѕ жарєысы

1. Дiни бiрлестiк ґз ќызметiн жарєыныѕ негiзiнде жїзеге асырады, онда мыналар:
1) атауы, ќызметініѕ мјні мен маќсаттары;
2) орналасќан жерi жјне оныѕ шегінде ґз ќызметін жїзеге асыратын аумаќ;
3) ќўрылымы, басќару органдарын ќалыптастыру тјртiбi мен олардыѕ ќўзыреті;
4) ќатысушыларыныѕ (мїшелерініѕ) ќўќыќтары мен мiндеттерi;
5) ўстанатын діні, діни ілімініѕ негіздері жјне осы ілімге сјйкес келетін діни ќызметі туралы мјліметтер;
6) діни бірлестіктіѕ мїшесі етіп ќабылдаудыѕ жјне одан шыєудыѕ шарттары мен тјртібі;
7) мїлікті ќалыптастыру кґздері;
8) ќўрылтай ќўжаттарына ґзгерістер мен толыќтырулар енгiзу тјртiбi;
9) ќызметін ќайта ўйымдастыру жјне оны тоќтату шарттары;
10) таратылєан жаєдайда мїлікті пайдалану тјртібі;
11) филиалдар мен ґкілдіктер туралы мјліметтер болуєа тиіс.
2. Дiни бiрлестiктiѕ жарєысында оныѕ ќызметіне ќатысты жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына ќайшы келмейтін ґзге де ережелер болуы мїмкін.
3. Діни ілім негіздері мен діни ќызмет туралы мјліметтерде негізгі діни идеялар, діни бірлестік ќызметініѕ нысандары, осы діни бірлестік ќатысушыларыныѕ (мїшелерініѕ) жјне басќа да адамдардыѕ неке мен отбасына, білімге, денсаулыќќа кґзќарасыныѕ ерекшеліктері, оныѕ ќатысушылары (мїшелері) мен ќызметшілерініѕ конституциялыќ ќўќыќтары мен міндеттерін іске асыруєа кґзќарасы ќамтылуєа тиіс.

17-бап. Діни бірлестікті тіркеуден бас тарту

1. Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес, сондай-аќ ќўрылтай ќўжаттарындаєы жјне ґзге де ўсынылєан ќўжаттардаєы мјліметтер дјйексіз болса жјне (немесе) ќўрылатын бірлестік дінтану сараптамасыныѕ нјтижелері негізінде діни бірлестік ретінде танылмаєан жаєдайларда діни бірлестікті мемлекеттік тіркеуден, оныѕ ќўрылымдыќ бґлімшесін (филиалы мен ґкілдігін) есептік тіркеуден бас тартылады.
2. Тіркеуден бас тартылєан жаєдайда сотќа шаєымдануєа болады.

18-бап. Дiни бiрлестiктi ќайта ўйымдастыру жјне тарату

1. Діни бірлестіктерді ќайта ўйымдастыру Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес ќосылу, бiрiгу, бґлiну, ќайта ќўру жјне бґлiнiп шыєу жолымен діни бірлестіктіѕ ќўрылтай ќўжаттары ујкілеттік берген органныѕ шешiмi бойынша не сот шешімі бойынша жїзеге асырылады. Діни бірлестік тек басќа діни бірлестік болып немесе жеке мекеме болып ќайта ќўрылуы мїмкін. Діни бірлестіктерді ќайта ўйымдастыру нјтижесінде ќўрылєан ўйымдар осы Заѕныѕ талаптарына сјйкес келген жаєдайда діни бірлестіктер ретінде тіркелуі мїмкін.
2. Діни бірлестіктіѕ ќызметін тоќтата тўру жјне оны тарату Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген тјртiппен жїргізіледі.

19-бап. Мемлекет жјне шетелдік діни бірлестіктер

1. Шетелдік діни орталыќ ујкілетті органмен келіспей таєайындаєан діни бірлестік басшысыныѕ ќызметін жїзеге асыруына жол берілмейді.
2. Шетелдік діни орталыќ діни бірлестіктіѕ басшысы лауазымына кандидатты келісу їшін ујкілетті органєа мынадай ќўжаттарды:
1) кандидат туралы, оныѕ шетелдік діни орталыќтаєы бўрынєы ќызметі туралы мјліметтер ќамтылєан ќолдаухатты;
2) кандидатты Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєында жўмыс істейтін діни бірлестіктіѕ басшысы етіп таєайындау туралы шешімді;
3) діни бірлестіктіѕ басшысы лауазымына кандидаттыѕ паспортыныѕ немесе жеке кујлігініѕ кґшірмесін ўсынады.
Ќўжаттар ќазаќ жјне орыс тілдеріне аудармасыныѕ дўрыстыєын Ќазаќстан Республикасында нотариат кујландырєан жјне аударманы жїзеге асырєан аудармашы ќолыныѕ тїпнўсќалыєын Ќазаќстан Республикасында нотариат кујландырєан тїрінде табыс етіледі.
3. Осы баптыѕ 2-тармаєында кґрсетілген ќўжаттарды ујкілетті орган олардыѕ ўсынылєан кїнінен бастап кїнтізбелік отыз кїн ішінде ќарайды.
4. Егер Ќазаќстан Республикасындаєы діни бірлестік басшысыныѕ ќызметі конституциялыќ ќўрылысќа, ќоєамдыќ тјртіпке, адам ќўќыќтары мен бостандыќтарына, халыќтыѕ денсаулыєы мен имандылыєына ќатер тґндіретін болса, ујкілетті орган шетелдік діни орталыќтыѕ оны таєайындауына келісуден бас тартады.

5-тарау. ДІНИ БІРЛЕСТІКТЕРДІЅ МЇЛІКТІК ЌЎЌЫЌ ЌАТЫНАСТАРЫ

20-бап. Дiни бiрлестiктердiѕ меншiгi

1. Дiни бiрлестiктердiѕ ґз ќаражаты есебінен сатып алынєан немесе жасалєан, Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдардыѕ, ўйымдардыѕ ќайырмалдыќтарєа берген немесе Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына ќайшы келмейтiн басќа да негiздер бойынша сатып алынєан мїлiкке меншiк ќўќыєы бар.
2. Меншік ќўќыєындаєы жылжымайтын жјне жылжымалы мїлік діни бірлестіктердіѕ меншігі болып табылады.
3. Ќазаќстан Республикасыныѕ шегінен тыс жердегі мїлік те дiни бiрлестiктердіѕ меншiгiнде болуы мїмкiн.
4. Дiни бiрлестiктер ерiктi тїрде ќаржылай жјне басќа да ќайырмалдыќтар сўрауєа жјне оларды алуєа ќўќылы.
5. Дiни бiрлестiктердiѕ меншiк ќўќыєы заѕмен ќорєалады.

21-бап. Мемлекеттiѕ, ўйымдар мен жеке тўлєалардыѕ меншiгi
болып табылатын мїлiктi пайдалану

1. Дiни бiрлестiктер ґздерiне шарттыќ негiзде берілген їйлердi, аумаќты жјне мїлiктi пайдалануєа ќўќылы.
2. Діни маќсаттаєы тарих жјне мјдениет ескерткіштері діни бiрлестiктердіѕ пайдалануына Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес берілуі мїмкін.

22-бап. Таратылєан дiни бiрлестiктiѕ мїлкiне иелiк ету

1. Діни бірлестік таратылєан немесе ќызметі тоќтатылєан кезде оныѕ меншігінде болєан мїлікке иелік ету оныѕ жарєысына жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес жїзеге асырылады.
2. Ќўќыќ мирасќорлары болмаєан кезде мїлік Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік мїлік туралы заѕнамасына сјйкес мемлекет меншігіне ґтеді.

6-тарау. ЌОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

23-бап. Ќазаќстан Республикасыныѕ дiни ќызмет жјне дiни
бiрлестiктер туралы заѕнамасын бўзєаны їшiн
жауаптылыќ

Ќазаќстан Республикасыныѕ дiни ќызмет жјне дiни бiрлестiктер туралы заѕнамасын бўзушылыќ Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген жауаптылыќќа јкеп соєады.

24-бап. Ґтпелі ережелер

1. Діни бірлестіктер осы Заѕ ќолданысќа енгізілген кїннен бастап бір жылдыѕ ішінде осы Заѕныѕ талаптарына сјйкес ґздерініѕ ќўрылтай ќўжаттарына тиісті ґзгерістер енгізуге міндетті. Сонымен бір мезгілде тіркеуші органєа діни бірлестіктіѕ мјртебесін растайтын ќўжаттар табыс етіледі.
2. Діни мїдделері мен ќажеттіліктерін ќанаєаттандырумен айналысатын жјне осы Заѕ ќолданысќа енгізілгенге дейін діни бірлестіктен басќа ґзгеше ўйымдыќ-ќўќыќтыќ нысанда ќўрылєан заѕды тўлєалар осы Заѕ ќолданысќа енгізілген кїннен бастап бір жылдыѕ ішінде ґздерініѕ ќўрылтай ќўжаттарына тиісті ґзгерістер енгізуге міндетті.
3. Кґрсетілген мерзім ґткеннен кейін ґздерініѕ ќўрылтай ќўжаттарын осы Заѕныѕ талаптарына сјйкес келтірмеген заѕды тўлєалар діни бірлестіктерді мемлекеттік тіркеуді жїзеге асыратын органныѕ жїгінуі бойынша сот тјртібімен таратылады.

25-бап. Ќорытынды ережелер

1. Осы Заѕ алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі.
2. «Діни сенім бостандыєы жјне діни бірлестіктер туралы» 1992 жылєы 15 ќаѕтардаєы Ќазаќстан Республикасы Заѕыныѕ (Ќазаќстан Республикасы Жоєарєы Кеѕесініѕ Жаршысы, 1992 ж., № 4, 84-ќўжат; 1995 ж., № 20, 120, 121-ќўжаттар; Ќазаќстан Республикасы Парламентініѕ Жаршысы, 1997 ж., № 13-14, 205-ќўжат; 2004 ж., № 23, 142-ќўжат; 2005 ж., № 5, 5-ќўжат; № 13, 53-ќўжат; 2007 ж., № 9, 67-ќўжат; 2011 ж., № 11, 102-ќўжат) кїші жойылды деп танылсын.

Ќазаќстан Республикасыныѕ
Президентi Н. НАЗАРБАЕВ